سایت سروش صحت و رضا عطاران
طنز مطبوعاتی، طنز تلویزیونی، کمدی
درباره وبلاگ


همه چیز درباره سینمای كمدی و طنزهای تلویزیونی و مطبوعاتی
مطالب منتشره در این وبلاگ اکثرا طنز هستند و نیازی به واکنش‌های تارانتینویی نیست. لطفا آرامش خود را حفظ کنید. بازنشر مطالب این وبلاگ در سایت، کتاب یا وبلاگ دیگر، بدون کسب اجازه از نویسندگان ممنوع می‌باشد.



مدیر وبلاگ : فرشته نعیمی
مطالب اخیر
نظرسنجی
بهترین سریال طنز آمریکایی کدام است؟













آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
عکس‌های نایاب قدیمی از هنرمندان و چهره‌های معروف (3)



عکس‌های نایاب قدیمی از هنرمندان و چهره‌های معروف (3)

در این مجموعه عکس‌هایی نادر از افراد مشهور را برایتان گردآوری کرده‌ایم؛ عکس‌هایی که شاید هیچ وقت ندیده بودید. مطمئنا از تماشای این عکس‌ها لذت خواهید برد...

 
جورج کلونی
جورج کلونی
 
شان پن
شان پن
 فرانسیس فورد کاپولا
فرانسیس فورد کاپولا
 
جک نیکلسون
جک نیکلسون
 
الویس پریسلی
الویس پریسلی و پدرش
 
بریژیت باردو
بریژیت باردو و جن بیرکین
 
تونی کورتیز و جک لمون
تونی کورتیز و جک لمون
 
جان تراولتا
جان تاراولتا
 
توییگی
توییگی- 1967
 
جنگ ستارگان
عوامل جنگ ستارگان
 
هیتلر
کودکی هیتلر
 
باب مارلی
باب مارلی
 
پابلو پیکاسو
پابلو پیکاسو
 
چه گوارا
چه گوارا
 
 




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 31 اردیبهشت 1389
فرشته نعیمی
صد خواننده برتر تاریخ موسیقی



صد خواننده برتر تاریخ موسیقی

او دلیل علاقه زن‌ها به آواز خواندن است! صدای او همه چیز را با هم دارد: تکنیک، قدرت، حس و ... او هر چه می‌خواند...

صد خواننده برتر تاریخ به انتخاب مجله رولینگ استون
بار دیگر رولینگ استون یک نظرسنجی و لیست دیگر رو کرده. این مجله که هر چند وقت یک بار چنین لیست‌های جالبی منتشر می‌کند و پیش از این صد گیتاریست برتر، 500 آهنگ برتر، صد آلبوم برتر، صد گیتار سانگ برتر، بهترین ملودی‌های گیتار و ... را در نظرسنجی از موزیسین‌ها، کارشناسان و موسیقی دوستان انتخاب کرده بود، حالا دست به انتخاب صد خواننده برتر تاریخ زده است. البته توقع نداشته باشید که در این لیست نام امثال پاواروتی را ببینید. این لیست بیشتر به خوانندگان سبک‌های پاپ، راک، کانتری، سول، هیپ‌هاپ و ... اختصاص دارد و کمتر خوانندگان جز و غیره در آن به چشم می‌خورند.
در این نظرسنجی آرتا فرانکلین خواننده دهه 60 میلادی به عنوان بهترین خواننده تاریخ انتخاب شده است. پس از او ری چارلز خواننده نابینا و سیاه پوست در رتبه دوم ایستاده است. الویس پریسلی جوانی که به عنوان راننده کامیون از روستاهای آمریکا به شهر آمد و استعدادش کشف شد، به عنوان سومین خواننده دست یافته است. نفر بعدی سم کوک خواننده دهه 50 میلادی است که در سال 1964 از دنیا رفت. مغز متفکر بیتل‌ها در رتبه پنجمین خواننده برتر ایستاده است و پس از او ماروین گای و باب دیلن قرار دارند و تاپ تن لیست با اوتیس ردینگ، استیوی واندر و جیمز براون بسته می‌شود.

مهم ترین افراد لیست صد تایی برترین خوانندگان تاریخ به همراه رتبه آن‌ها از این قرار است:
11) پل مک کارتنی
12) لیتل ریچارد
15) رابرت پنت ( لدزپلین )
16) میک جگر (رولینگ استونز)
17)  تینا ترنر
18) فردی مرکوری ( کوئین )
19) باب مارلی
21) جانی کش
23) دیوید بووی
24) ون موریسون
25) مایکل جکسون
27) هنک ویلیامز
28) جنیس جاپلین
29) تینا سیمون
30) پرینس
32) بونو ( یوتو )
34) ویتنی هیوستن
36) بروس اسپرینگزتین
37) نیل یانگ
38) التون جان
39) جف باکلی
41) چاک بری
45) کرت کوبین
47) جیم موریسن
50) بانی ریت
53) مادی واترز
55) پل راجرز
58) کریستینا آگیلرا
59) راد استیوارت
60) بیورک
64) اکسل رز ( گانزن روزز )
66) توم یورک ( ریدیوهد )
67) جری لی لوئیس
73) دالی پارتون
74) جیمز تیلر
75) ایگی پاپ
77) مرل‌هاگارد
79) ماریا کری
81) جان لی هوکر
82) تام ویتس
83) پتی اسمیت
86) آرت گارفانکل
87) دان هنلی ( ایگلز)
88) ویلی نلسون
93) اینی لینکس
96) بی بی کینگ
97) جو کوکر
98) استیوی نیکس ( فلیت وودمک )
99) استیون تایلر ( اروسمیت )
100) مری جی بلابژ
در دامه معرفی برخی از جهره‌های مطرح لیست بالا را به قلم موزیسین‌های مطرح دنیا (که اغلب خود در این لیست حضور دارند) می‌خوانیم:

آرتا فرانکلین_تولد: 1942

 آهنگ‌های کلیدی: احترام، من هرگر مردی را دوست نداشته ام (این گونه که تو را دوست دارم)، فکر کن، زنجیره احمق‌ها ...
* منبع الهام هنرمندانی چون: ویتنی هیوستن، آلیشیا کیز، اینی لینکس
نمی‌دانم به خدا و بهشت اعتقاد دارید یا نه. اما آرتا هدیه ایست از سوی خداوند. وقتی او کلمات را بیان می‌کند می‌بینید که هیچ کس نمی‌توانسته بهتر از این آنها را ادا کند. او دلیل علاقه زن‌ها به آواز خواندن است! صدای او همه چیز را با هم دارد: تکنیک، قدرت، حس و ... او هر چه می‌خواند را از ته دل می‌خواند و به آن اعتقاد دارد. از آن گذشته نوسان زیادی هم در کارش مشاهده نمی‌شود. چرا که خواندن برای او بازی نیست.
وقتی کودک بودم عادت داشتم به صدای آرتا گوش کنم. چون مادرم هر روز بلااستثنا "هیچ وقت راهی نیست" و " کار درست را انجام بده، زن" را در خانه پخش می‌کرد. می‌دیدم که مادرم وقت گوش کردن به آن‌ها گریه می‌کند، من هم گریه می‌کردم. کم کم با گوش دادن آهنگ‌های دیگرش فهمیدم چرا مادرم گریه می‌کرد و موقع شنیدن آنها چه احساسی داشت.
وقتی از نزدیک با آرتا کار کنی، تازه متوجه می‌شوی که چرا او آرتا فرانکلین شده. وقتی برای آهنگ "وقتت را تلف نکن" از آلبوم "مری" من با هم کار کردیم، او آمد در استودیو و مثل آب خوردن قطعه را خواند. خیلی بهتر از آنچه که تصور می‌کردیم.

 الویس پریسلی_تولد: 1935/ مرگ: 1977

 آهنگ‌های کلیدی: قطار مرموز، سگ شکاری، اذهان بدگمان، احمق ...
 *منبع الهام هنرمندانی چون: بونو، بروس اسپرینگزتین
تفاوت است بین کسی که فقط آواز می‌خواند و کسی که با صدایش شما را به دنیای دیگری می‌برد و نوعی شعف در شما بر می‌انگیزد؛ وقتی الویس را دیدم از این دسته دوم است. اولین آهنگی که من از او شنیده بودم "سگ شکاری" بود. آن زمان اطلاعاتی که الأن درباره آهنگ (پیشینه اش و کسانی که قبل از الویس آن را خوانده بودند) دارم، نداشتم. اما دیدم که همه چیز آن سر جای خود قرار دارد. صدای الویس بی پروا و طعنه آمیز بود. او در صدایش اوج و فرودهای بی نظیری داشت، مثل یک مرغ شکاری که اوج می‌گیرد تا بر سر طعمه اش فرود آید. من سعی کردم این را در موسیقی لدزپلین پیاده کنم. یک بار با اعضای زپلین بعد از یکی از کنسرت‌های الویس به سراغش رفتیم. در آن 90 دقیقه که به گپ و شوخی گذشت، جیمی‌پیج (گیتاریست لدزپلین) به شوخی گفت که ما هیچ وقت ساند چک نکرده‌ایم، اما رابرت همیشه دلش می‌خواهد الویس بخواند. الویس هم خندید و از من پرسید کدام یک از آهنگ‌هایش را دوست دارم و من جواب دادم آهنگ‌هایی مثل "دوستم داشته باش"، "با من مثل یک احمق رفتار کن/ با من بدجنس و خشن باش/ اما دوستم داشته باش ... وقتی که داشتیم آن جا را ترک می‌کردیم، من به سمت راهرو می‌رفتم و الویس زمانی که به آستانه در رسید، دست‌هایش را از هم باز کرد و خواند:" با من مثل یک احمق رفتار کن/ با من ..." و من هم بلافاصله به سمت او چرخیدم و با او هم صدا شدم.
 
 باب دیلن_تولد: 1941
 آهنگ‌های کلیدی: مثل یک سنگ غلتان، مناظر یوهانا، بخواب بانو بخواب ...
* منبع الهام هنرمندانی چون: جان لنون، بروس اسپرینگزتین، پتی اسمیت
باب دیلن کاری کرد که تعداد خیلی خیلی کمی ‌توانسته اند از پس چنین کاری بربیایند. او شکل و شیوه "پاپ خواندن" را تغییر داد و ما داریم در دنیایی تنفس می‌کنیم که توسط صدای دیلن شکل گرفته. تقریبا ًهیچ کس دیگر سعی نمی‌کند شبیه الویس پریسلی بخواند. اما صدها نفر هستند که تلاش می‌کنند شکل دیلن بخوانند.
برای این که تأثیر باب دیلن را بر دنیای خوانندگی متوجه شوی، باید جهانی بدون تام ویتس، بروس اسپرینگزتین، ادی ودر، کرت کوبین، لوچیندا ویلیامز یا هر خواننده دیگری با صدای خش دار، تصور کنی. اولین باری که من صدایب اب دیلن را شنیدم، همه جا تاریک بود. در 13 سالگی خانه یکی از دوستانم بودم و آلبوم "بهترین‌ها "ی باب دیلن داشت پخش می‌شد. صدایش یک جورهایی مدرن بود و در عین حال کهن. این صدا برای یک ایرلندی مثل من بسیار آشنا به نظر می‌رسید. آن زمان ما فکر می‌کردیم که آمریکا پر است از ابرقهرمان‌ها. اما بر خلاف تصور ما آن آهنگ‌ها پر بود از کشاورز و کارگر و آدم‌های دیگری که همه شبیه خودمان بودند. عجیب ترین نکته در مورد باب دیلن این بود که در اوج دهه 60 آن صدا، صدای آینده بود. باب دیلن صدای یک نسل بود، نسلی که علیه نسل قبلی شوریده بود. سپس او تبدیل شد به صدای همه نسل‌ها. تنها صدای روی کره زمین. تصور او با آن لباس لهستانی و کفش‌های آفریقایی، جرقه ای بود که در ذهن کودکی من زده شد. دلیل این که من هیچ وقت از باب دیلن خسته و دلزده نشد و این است که او تنها یک شخصیت نیست. مجموعه ای از پرسوناژهاست که حول یک ایده واحد طواف می‌کنند. باب دیلن با آواز خواندن کاری کرد که مارلون براندو با بازی کردن کرد.
 ری چالز_تولد : 1930/ مرگ :2004
 آهنگ‌های کلیدی: من چه گفتم، تو مرا نمی‌شناسی، جروجیا در ذهن من ...
*منبع الهام خوانندگانی چون: ون موریسن، اوتیس ردینگ، استیوی واندر
ری چارلز یگانه ترین صدا را در عرصه موسیقی پاپ داشت. کارهای بداهه ای که در میان آهنگ‌هایش می‌کرد (مثل یک خنده یا ... ) بی نظیر بود. مثل این که چیزی از درون او را می‌آوازد و موسیقی واکنشی بود که او به آن آسیب‌ها نشان می‌داد. او حتی شادی‌اش را به دیگران تسری می‌بخشید. اما در خواندن ری چیز دیگری بود که تا زمانی که در دهه 80 با هم کار کنیم، آن را نفهمیده بودم. این که ری چارلز فقط از اعماق روحش نمی‌خواند؛ بلکه روحش را کاملا ً در آهنگ می‌گذاشت. او به من شجاعت و جسارت داد و مرا به حالتی فرو برد که انگار در کلیسا نشسته ام و او دارد روح مرا آرامش می‌دهد. او همچنین یک نوازنده پیانوی خوب بود. می‌دانید که پیانو سازی است که نوازنده اش تا با آن یکی نشود، نمی‌تواند آن را به تسخیر خود در آورد. ری در هنگام نواختن پیانو حرکات ویژه ای داشت که خاص او بود که تا زمانی که پیانو نواختن او را از نزدیک ندیده بودم، از آنها خبر نداشتم. ری جالز روح آهنگ‌ها را به خوبی درک می‌کرد. او مردی است که از احساس عمیقی برخوردار بود و با موسیقی‌اش زندگی می‌کرد و انسانیت اش را از ورای آهنگ به شما نشان می‌داد.

جان لنون_تولد: 1940/مرگ :1980

آهنگ‌های کلیدی : تصور کن، کارهای فوری، احساس خوبی دارم ... 
* منبع الهام هنرمندانی چون: بونو، نیل، یانگ، لیام گالاگر
صمیمیت عجیبی وجود دارد در هر چه که جان لنون انجام داد. صمیمیت و درستی به علاوه هوش فوق‌العاده. این چیزی است که او را به یک خواننده بزرگ تبدیل کرده است. در آهنگ "دختر" با صدای بلند اینگونه شروع می‌کند: "آیا کسی هست که بخواهد به قصه من گوش کند ... " انگار کسی از سایه به درون اتاق می‌پرد و این سؤال را می‌پرسد. اما وقتی به ترجیع بند می‌رسی، می‌فهمی‌ که او دارد این سؤال را با خود دختر مطرح می‌کند! یادم هست که در دوران نوجوانی وقتی این آهنگ را شنیدم می‌خواستم تمام موهایم را از فرط هیجان بکنم!
جان لنون خیلی بالا نمی‌خواند. من این را در "اوه، عشق من" از او یاد گرفتم که آهنگی به آن آرامی‌ تا چه حد می‌تواند در روح انسان تأثیر بگذارد. او یک شاعر فوق العاده نیز هست. "تصور کن" یک آهنگ استادانه است که همه چیز را با هم یک جا دارد. اما فارغ از تمام این‌ها به نظر من مهمترین چیزی که در جاودانگی جان لنون مؤثر است، درستی اوست و این که هرگز سعی نکرد چیزی جز حقیقت را به زبان بیاورد، درباره او نباید خیلی از تکنیک و ... حرف زد. جان لنون را باید با محتوای آثارش سنجید.

ماروین گای_تولد: 1939/ مرگ : 1984

آهنگ‌های کلیدی: چه خبر، من این شایعه را شنیده ام ...
* منبع الهام هنرمندانی چون ک آرکلی، آشر، دی آنجلو
برای من هیچ صدایی مثل صدای ماروین گای نیست. آن گونه که او آرام و باوقار و در عین حال با قدرت می‌خواند. او با قلبش می‌خواند. اولین باری که من با صدای او آشنا شدم، با آلبوم "چه خبر" او بود که عاشق شدم. یکی از کارهای مورد علاقه من در مورد ماروین این است که او با صدایش سازهای زهی را همراهی می‌کند یا ملودی سازها را با دهان می‌نوازد.
این روزها ما برای خوب خواندن پروتولز و هزار ترفند داریم، اما آن زمان واقعا ً باید خوب می‌بودی تا جلوه کنی. این‌ها چیزهایی است که ماروین گای را جاودانه می‌کند. "چه خبر" تمام دنیا و سرنوشت مرا عوض کرد، زندگی ام را و نوع آهنگسازی‌ام را.
منبع: ماهنامه نسیم هراز/ شماره 36




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 31 اردیبهشت 1389
فرشته نعیمی
دیروز و امروز ستارگان سینما
البته گاهی اوقات یافتن این فیلم‌ها دشوار است. این گزارش تصویری یك یادآوری برای افرادی است كه چهره جوانی بازیگران مشهور را...

  شاید چهره بازیگران مشهور سینما در آغاز كارشان و قبل از رسیدن به شهرت جهانی از یاد بعضی ها رفته باشد و فقط با تماشای دوباره نخستین فیلم‌های این ستارگان بتوان چهره جوانی آنها را به خاطر آورد. البته گاهی اوقات یافتن این فیلم‌ها دشوار است. این گزارش تصویری یك یادآوری برای افرادی است كه چهره جوانی بازیگران مشهور را فراموش كرده‌اند.
 

نیكلاس كیج با نگاهی مردد و تا حدودی هراسان. با گذشت زمان و در جریان حرفه بازیگری‌اش نیكلاس كیج نگاهی جسورانه یافته است.
 

تام كروز در 20 سالگی چهره یك پسر آرام و گوش به فرمان خانواده را داشت كه هیچ شباهتی با بعد از نقش آفرینی‌اش در فیلم Top Gun ندارد.
 

كاترین دونوو در فیلم چترهای شربورگ فقط 20 سال داشت. او در آن زمان نمی‌دانست چه دوران درخشانی را در سینمای فرانسه و جهان در پیش رو دارد.
 

براد پیت اكنون تفاوت زیادی با جوانی كاریزماتیك دارد كه در فیلم 11 مرد اوشین نقش آفرینی كرده بود.
 

دمی مور در سال 1990 در فیلم روح با موهای كوتاه پسرانه. از آن زمان چهره این ستاره سینما تغییر زیادی یافته، موهایش بلند شده و بارها چین و چروك‌های صورتش را به تیغ جراح سپرده است.
 

چهره سیلوستر استالونه در سال 1982 در فیلم فرار به سوی پیروزی، البته در آن زمان 10 سال از آغاز فعالیت سینمایی او می‌گذشت.
 

دیروز و امروز نیكول كیدمن. عكس ها به اندازه كافی گویای تغییر چهره این بازیگر بزرگ است.
 

رابرت دونیرو وقتی اسكورسیزی به او یكی از بهترین نقش‌های دوران بازیگری اش در فیلم راننده تاكسی را پیشنهاد داد 33 سال داشت.
 

لئوناردو دی كاپریو همواره جوان تر از سنش نشان داده است. این تصویر دی كاپریو در 20 سالگی در سال 1993 و در فیلم زندگی این پسر است كه در آن رابرت دونیرو نقش ناپدری اورا ایفا كرد.
 

آل پاچینو در سال 1972 در سن 31 سالگی در نقش ویتو كورلئونه در فیلم پدر خوانده. او نیز مانند رابرت دونیرو سال‌های زیادی را در پیش رو داشته و خواهد داشت.
 




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 31 اردیبهشت 1389
فرشته نعیمی
زندگی خصوصی؛ نوشته وودی آلن



زندگی خصوصی؛ نوشته وودی آلن

محشر شده بودم، یک کت آبی می‌پوشیدم و کل نیویورک را تاکسی تاکسی می‌گشتم، پول حسابی هم بهشان می‌دادم، چون مافوق پول زیاد دارد. با یکی هم دعوام شد...

زندگی خصوصی
نوشته: وودی آلن
ترجمه: محمدرضا فرزاد
این سومین شبی است که اینجام، هشت ماهی می‌شد که اینجا نبودم، آخرین بار همان هشت ماه قبل بود، و حالا که بالاخره اینجام، اتفاقات برجسته‌ای در زندگی خصوصی‌ام افتاده، که فکر می‌کنم می‌توانیم مرور و ارزیابی شان کنیم.
 
خب برویم، بگذارید از اول اول شروع کنیم، من سابق بر این توی منهتن زندگی می‌کردم، بالای شهر توی یک ساختمان با نمای سنگ قهوه‌ای، ولی ملت یک بند بهم حمله می‌کردند و کتکم می‌زدند و... خیلی سادیستی از ناحیه صورت و گردن من را مورد ضرب و شتم قرار می‌دادند. روی همین اصل به یک آپارتمان دربان دار توی پارک اونیو اسباب کشی کردم، که انصافا پر زرق و برق و امن و گران و بزرگ بود، دو هفته ای همانجا زندگی کردم، که دربان بهم حمله کرد.
یادم نمی‌آید دیگر چه بلاهایی سرم آمد... آهان یادم آمد، از همان آخرین باری که اینجا بودم یک شرکت با مسئولیت محدود راه انداختم، از پس مالیات بر درآمدش برنمی‌آمدم، برای کاهش هزینه ارزیاب مالیاتی‌ام را گروگان گرفتم، می‌فهمید که، دولت هم گفت قضیه فقط واسه خنده بوده، ما هم آخرش با هم سازش کردیم و مالیات را کردیم صدقه. امسال هم یک شرکت تاسیس کردم، خودم رئیسش‌ام، مادرم معاون است. بابام منشی است و مامان بزرگم خزانه‌دار، عمویم توی هیات مدیره است، همان هفته اول دور هم جمع شدند و سعی کردند من را به زور بیندازند بیرون. من هم با عموم یک ائتلاف قدرت تشکیل دادیم و مامان بزرگم را انداختیم توی هلفدونی.
 
بعدش رفتم دانشگاه نیویورک، اونجام شدم دانشجوی فلسفه. توی کالج همه واحدهای فلسفه محض را گرفتم، مثلا حقیقت و زیبایی، حقیقت و زیبایی پیشرفته، حقیقت و زیبایی متوسط، درآمدی بر خداوند، و مرگ 101. همان سال اول از دانشگاه اخراجم کردند، سر امتحان آخر ترم متافیزیک تقلب کردم، راستش تو روح پسره بغل دستیم نگاه کردم. اخراجم کردند و مادرم که زن واقعا احساسی است، تا از کالج اخراجم کردند، خودش را توی حمام حبس کرد و با کاشی حمام‌های ماجونگ اووردوز کرد.
تحت آنالیز روانی هم بودم، این را دیگر باید درباره‌ام بدونید. جوانتر که بودم گروه درمانی می‌شدم، چون به صلاحم نبود تنهایی... کاپیتان تیم سافت بال افراد مبتلا به پارانویید غیرآشکار بودم. یکشنبه صبح‌ها با هم همه جور روانی‌بازی‌ای بازی می‌کردیم. ناخن کفش‌ها در مقابل شب ادرارها، تا حالا سافت بال بازی کردن روانی‌ها را ندیده‌اید، واقعا بانمک است، من همیشه یکدفعه می‌دویدم می‌رفتم بیس دوم، بعد بلافاصله احساس گناه می‌کردم و برمی‌گشتم سر جای اولم.
 
جخت یک پسرخاله هم دارم، که پدر و مادرم بیشتر از من دوستش دارند، همین روحیم را داغون می‌کند. آه، یک پسرخاله دارم که چارسال آزگار کالج رفته و فروشنده سهام تعاونی است، و با یک دختر لاغر مردنی از همسایه‌هاشان ازدواج کرده که دماغش را یک هوادار گلف از جا کنده، می‌فهمید که...(گوپ) زده تو دماغش و قشنگ... دماغش را چسبانده به کله‌ش، آنها هم خانه‌شان را برده اند اطراف شهر و همه جور شان و منزلتی که بگی دارند، خانه خودشان را دارند، ماشین استیشن و بیمه آتش‌سوزی و بیمه عمر و سهام یا یک همچو چیزی هم دارد.
دیگر نمی‌دانم از چه چیزم برایتان بگویم، من نویسنده و بازیگر هم بودم. برنامه تلویزیونی می‌نوشتم، آه، راستش بازیگر که نبودم، کلاس بازیگری می‌رفتم. توی کلاس بازیگری‌مان نمایشنامه‌ای‌ از پدی چایفسکی به نام «گیدئون» کار می‌کردیم. من نقش مافوق را در «گیدئون» بازی می‌کردم. تیپ سازی می‌کردم. متد اکتینگ بود، برای همین دو هفته جلوتر شروع کردم به زندگی کردن نقش، می‌فهمید که، و واقعا خود مافوق شدم، محشر شده بودم، یک کت آبی می‌پوشیدم و کل نیویورک را تاکسی تاکسی می‌گشتم، پول حسابی هم بهشان می‌دادم، چون مافوق پول زیاد دارد. با یکی هم دعوام شد و بخشودمش. راست می‌گویم. یکی هم زد به گل گیرم و من هم خطابش دادم... یعنی بهش گفتم «بارور باش و زاد و ولد کن»، البته  نه با چنین کلمه‌هایی.

 گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 31 اردیبهشت 1389
فرشته نعیمی
بخش‌هایی از رمان تازه داریوش مهرجویی



بخش‌هایی از رمان تازه داریوش مهرجویی

سلما را یك روز توی كتابخانه دانشگاه دیدم، از دور. تازه اول سال بود و چهره‌ها همه ناآشنا، و این یكی، از دور، بدجور یعنی خوب‌جور تو چشم می‌زد... عجیب است...
 
 
 
 شاید خواندن بخش‌هایی از رمان تازه داریوش مهرجویی که پیش از این در نشریه شهروند امروز به چاپ رسیده؛ خالی از لطف نباشد...

1 نمی‌دانم چرا این روزها بیش از هر وقت دیگر به همه چیز و همه كس حسادت می‌كنم. احساس حسد را به درستی توی تمام تار و پود وجودم می‌چشم و می‌بینم كه چگونه تلخ و كدر و بی‌رمق و زشت و نكبت‌بار می‌شوم. البته گاهی اوقات به خودم تلقین می‌كنم كه شاید این چیزی موروثی است كه از عهد بوق تاریخ من به من رسیده است، تاریخ سراسر سركوب و بی‌عدالتی، كه شاید این همان ناآگاه جمعی قوم من است كه مرا این‌طور پست و سیاه می‌كند كه مدام به من نهیب می‌زند كه «تو هیچ‌گاه پیش نرفتی»، تو هر دم فرو رفتی و عقب ماندی.
 
نمی‌خواهم خودم را نمادی یا نماینده‌ای یا نمایانگری از قوم و قبیله خود بدانم، از این مملكت، یعنی از این جامعه‌ای كه من مدام می‌خواهم از آن فرار كنم و از اینكه بگویم ایرانی‌ام، به خصوص میان خارجكی‌های جهان اولی، .... البته این همان سرپوش گذاشتن روی هویت خود است، چیزی كه به هر حال آنجاست و نمی‌توان آن را كتمان كرد و با این حال ما همیشه مایلیم هویت ایرانی خود را پنهان كنیم، چون خودمانیم، مایه غروری نبوده و نیست.
 
حالا در این میان، هی می‌خواهم زور بزنم به فردیت راستین خود، آن‌طور كه علما می‌فرمایند برسم. فردیت من چی است؟ كجاست؟ چگونه می‌توان صاحب فردیت شد، خصوصیاتش چیست، به خصوص و به خصوص،‌ به خصوص در جامعه‌ای كه مدام زیر ظواهر و تعارفات و رودربایستی‌ها و لفت و لعاب پوك زندگی دست و پا زده، كه مدام نوعی جهالت موروثی بر آن حاكم بوده كه میزان تساهل و رواداری‌اش نسبت به هر حركت پیشرفته و مترقی تقریبا صفر است. در این جامعه فردیت چه معنایی پیدا می‌كند؟
شاید به خاطر همین عقب‌افتادگی دوری از «ساحت آزادی» است كه این‌طور حسود شده‌ام و این احساس حسادت نسبت به دیگری، یعنی نسبت به هر كه پیشرو و رو به جلو است، حتی نسبت به آن ناكس برنده جایزه نوبل، دارد پدر صاحب‌بچه را درمی‌آورد...
بدی‌اش این تلخی بدمزه و سنگین و لزجی است كه روی روح و روان آدم می‌نشیند و انسان را به معنای واقعی آلوده می‌كند.
 مثلا پریشب نتوانستم تا صبح بخوابم. چون سر شب خبر رسید كه حمید میرمیرانی دوباره برای فیلم كوتاه جدیدش یك جایزه بز نقره‌ای گرفته از فستیوال نمی‌دانم چی چیه كره‌جنوبی و همین آتش انداخت به جانم. تا صبح به خودم می‌پیچیدم و از این دنده به آن دنده غلت می‌زدم. چند بار پا شدم بی‌هدف در تك اتاق سر پشت بامم راه رفتم و به افكار و اندیشه‌های واهی و احمقانه‌ام بال و پر دادم. انگار می‌بایست این جایزه را به من می‌دادند. با وجود آنكه من اصلا هیچ فیلمی در آنجا نداشتم. چطور می‌توانستم، چون دوسال‌وخورده‌ای بود كه ممنوع‌الكار شده بودم و هیچ فیلمی از من بیرون نیامده بود و حالا از اینكه حمید، همكلاسی و دوست قدیمی، دوباره جایزه گرفته به جای اینكه مثل دیگران «خوشحال» باشم و تبریك بگویم، بدتر به خودم می‌پیچیدم و خودخوری می‌كردم.
 بدی‌اش این است كه این حس را نمی‌شود برای كسی تعریف كرد. حتی برای بروبچه‌ها و خودی‌ها و خویشان و دوستان صمیمی و نزدیك. برای هیچ‌كس. چرا كه این یعنی كثافت زدن به هیكل خودت، یعنی عیان كردن اینكه تا چه حد ذلیل، بدبخت و شكست‌خورده‌ای، كه از موفقیت دیگری به جای كیف و لذت رنج می‌بری و ناراحتی، یعنی تو اصلا بیماری، یا دیوانه‌ای (ای بابا مگر می‌شود؟!)
پس مدام مجبوری این حس موذیانه و شرور را پیش خود نگه داری، توی وجود منحوست قرقره‌اش كنی و بگذاری سم نكبت‌بارش به تمام مویرگ‌ها و سلول‌های ریز بدنت رسوخ كند...
 به یاد سالی یری و موتسارت جوان می‌افتم در فیلم آمادئوس میلوش فورمن، چه حرصی می‌خورد سالی یری، از اینكه می‌دید چطور این نابغه جوان به راحتی موسیقی خلق می‌كند و می‌جوشد و تر و تازه است. در حالی كه او عقب‌افتاده و از كارافتاده بود و دیگر رمقی نداشت. لابد حس حسادت من هم نسبت به میرمیرانی و شمندری و مختارآبادی ووو... و هركس و ناكس دیگه‌ای كه پیش رفته و موفق است و جایزه می‌گیرد از همین نوع است.
2 من و حمید میرمیرانی همكلاس سازمان آموزشی و هنری تبلیغات اسلامی بودیم و هر دو مشتاق و عاشق فیلم. آن موقع تازه سال دوم راهنمایی را طی می‌كردیم و خورده بود به پایان هشت سال دفاع مقدس و یك نوع ملنگی و رهایی و بیداری از یك خواب بلند همه را فراگرفته بود... در كلاس‌های سازمان، شمسایی مونتاژ درس می‌داد و حضوری فن فیلم‌نامه‌نویسی. ولی از همان ابتدا هر یك از ما چندین طرح و فیلمنامه بلند و كوتاه ردیف كرده بودیم و توی كتابخانه هرچه كه دم دستمان آمده بود بلعیده بودیم. از تاریخ سینمای جهان و ایران، و تالیفات جمال امید و كی و كی، و مجله ستاره سینما و نوشته‌های هژیر داریوش، بهرام ری‌پور، پرویز دوائی و پرویز نوری، همه را، پیش و پس از انقلاب همه را خوانده و فوت آب بودیم. یك عشق فیلم واقعی.
 
ما هر دو بار هم پس از فارغ‌التحصیلی در كنكور، نام‌نویسی و شركت كردیم و از آنجا كه زیادی به خود می‌بالیدیم و درس نخوانده بودیم، هر دو با هم رد شدیم و از این بابت خوشحال هم بودیم، چون فرصت داشتیم كه سراپا به فیلم بپردازیم. كلاس‌های ویدئو، كامپیوتر، تصویرسازی و اینها را پشت سر گذاشتیم. سال بعد هر دو در كنكور با رتبه‌های خوب قبول شدیم. هر دو فیلم ساختیم، البته كوتاه، او بیشتر مستند شهری، و من داستانی،‌ مستند روستایی.
 اول فیلم‌های من گل كرد. دو تا كوتاه نقلی و چند جایزه ناقابل از داخل و خارج و بعد خوردم به یك ركود زیباشناختی و شك كردم به اصل سینما و ماهیت هنر و خلاصه هی ساز تئوری و اندیشه در باب مسائل حیاتی و اساسی زیباشناسی شرقی – غربی كوك كردم و خودم هم در آن زمینه چیزهایی نواختم... و در این میان، میرمیرانی ناكس هی ساخت و ساخت، كوتاه، یه خورده بلندتر، نیمچه بلند، و خلاصه حسابی مطرح شد و حالا هم كه بز نقره گرفته برای آخرین فیلم كوتاهش و من همین‌طور نشسته‌ام متحیر و متالم در باب مسائل ذهنی و تئوریك، كه یعنی مسائل واهی...
چون من هنوز به درستی نفهمیده‌ام كه این مسائل را در عمل باید نشان داد. یعنی همان كاری كه نسل هشتم فیلمسازان این مملكت هم‌اكنون دارند می‌كنند.
 نه، مساله سر این چیزها نیست. مساله سر این است كه احساس می‌كنم خسته شده‌ام و از این ماراتن فیلمسازی رنج می‌برم. زیادی بر اعصابم فشار می‌آورد؛ هر كار كوچك، از همان ابتدای گرفتن اجازه و جور كردن بودجه و پیدا كردن تهیه‌كننده به صورت یك كار عظیم كمرشكن جلوه می‌كند و برای ما كوتاه كارها كه خب معلومه، همه‌اش سروكله زدن با دولت و مراكز دولتی و رسانه‌های دولتی و نیمچه دولتی است و همه‌اش جنگ و جدل و كمند انداختن و از دیوارهای بلند بوروكراسی اداری و قرطاس‌بازی‌های ریز و درشت بالا رفتن و فراگذاشتن و هی از وفور جهل و جهالت در فرهنگ روابط انسانیمان حیرت كردن و حرص خوردن.... مثلا، مثلا، مثلا، شما به ترافیك عصب‌شكنمان نگاه كنید.
 چه می‌بینید؟ همه‌اش می‌خواهند سر شما را شیره بمالند یا شما را بترسانند یا تهدید می‌كنند یا توی شكمتان شاخ می‌زنند و همه اینها را از آن جهت می‌كنند كه در فرهنگ ادب ترافیك و به طور كلی ادب ما مهم آن است كه تا چه حد می‌توانی زرنگ و خلافكار و پررو و وقیح باشی تا بتوانی راه خود را بگیری و همه را پشت سر بگذاری، از همه جلو بزنی. راه بگیری نه اینكه راه بدهی. راه دادن. تعارف كردن، بفرمایید خواهش می‌كنم، اختیار دارید قربونتون می‌رم. مخلصم، چاكرم، كوچكم، نوكرم همه اینها یعنی كشك، یعنی پشم.
 ادب بی‌ادب. یعنی یك دروغ و توهم بزرگ. در روابط كاری‌مان هم، واقعا همین‌طوریم. هیچ‌وقت راه نمی‌دهیم. اصلا نباید راه داد. باید راه را گرفت.پس راه شما را می‌گیریم كیف می‌كنیم از اینكه جلوی این ارباب رجوع بدبخت یك سد عظیم علم كنیم.چون به این ترتیب می‌توانیم به هویت از دست رفته و عقب‌افتاده خود، توسط این ابزار قدرت ناچیز شكلی ببخشیم.
 
حس می‌كنم كه جیوه خشمم دارد هی بالا می‌رود. دوباره جوش آورده‌ام. داغ شده‌ام. از این كمبودها، اجحاف‌ها، تناقضات روحی قوم و قبیله‌ای خود كلافه شده‌ام. من پر از غیظم، بیزارم از این... و این «اتوبان‌های دراز بسته در خود پر از دود خوردوهای درجا نشسته.» و آن كامیون یا مینی‌بوس یا اتوبوس فرتوت و اسقاط زشت و سنگینی كه از كنارم می‌گذرد و گاز متعفن خود را به حلقوم من و شما می‌فرستد و خود راننده آن بالا پشت پنجره بسته عین امپراتورها محكم نشسته و عین خیالش نیست كه دارد چه می‌كند كه دارد بی‌مهابا به پیش می‌راند و شهر و دیار خود را به گند می‌كشد.
 
در اینگونه مواقع گویند كه به جای حرص خوردن بهترین كار این است كه ذهن را، یعنی كله را از این افكار موهوم خالی كنیم. مثل بچه آدم یك گوشه‌ای بتمرگیم و سعی كنیم با نفس‌های آرام یوگایی به آرامش برسیم. آرامش؟! من كه فعلا در این احوالات فرسنگ‌ها از آرامش دورم و جز با چند اگزای 10 میلی مردافكن، آرامشی در كار نخواهد بود ولی فعلا حوصله مواد شیمیایی را ندارم؛ این دراگ‌ها را. و یوگا هم بی‌یوگا. و همراه آن كوشش جهت خالی كردن ذهن از هرگونه تفكر و اندیشه هم كه در این وضع و حال كار حضرت فیل است. الان اندیشه‌ها، تصاویر، مفاهیم، صورت‌ها، اندام‌ها، اشیا همه و همه توی كله من می‌چرخند و ناله می‌كنند و در هم فرو می‌روند، انگار توی آبمیوه‌گیری است. این كله را چگونه می‌توان سامان داد؟
 
3 من خودم هم درست نفهمیدم كه چطور شد این‌طور عشق فیلم از كار درآمدم. چون آن موقع كه شخصیت من داشت شكل می‌گرفت، ‌اصلا نمی‌دانستم كه سینما خصلت هنری و هنرسازی هم دارد. سینما همان فیلم‌های كارتونی احمقانه و اكشن‌های علمی – تخیلی توخالی و هفت‌تیركشی‌ها و آرتیست‌بازی‌های جاهلانه بود كه سراسر رسانه‌های تصویری ما را احاطه كرده بود، از تلویزیون و سینما و ویدئوها بگیر تا شوهای ابلهانه ماهواره‌ای... تا اینكه یك روز در سینما تِك دانشجویان، پشت مرحوم سینمای شهر قصه، كه تازه دو سه سال بعد از جنگ و در دوره بازسازی رفسنجانی راه افتاده بود و مشتی جوون هم‌سن و سال خودمون آن را می‌گرداندند و فیلم تعصب اثر گریفیث را دیدم و بعدش چند تا نئورئالیسم دست اول و بعد آثار تاركوفسكی و برسون و همه اینها آمپرآمپر از ما برق پراند، یعنی از من و میرمیرانی و چند بچه جوان ابله شیفته دیگر، و دیگه ما رو پاك دیوانه و عاشق این هنر، یا فن یا صنعت یا بازیچه یا هر چه كه بود كرد.
 
یادم می‌آید كه سر سومین نمایش فیلم كشیش رنجور و مسلول دهكده برسون بود كه دیدم در همان صحنه اول با آن موزیك و آن اندوه بزرگ، اشكم رها شده و در غم انسانی می‌گریم كه یك تصویر، یا یك توهم بیش نیست. و جز نور تابنده از پرژكتور پشت سر خود چیز دیگری نیست. با این وجود زنده و پرتپش است و مرا به جایی می‌برد كه انگار نزدیك‌ترین قوم و خویش خود را از دست داده‌ام. جادوی فیلم و سینما مرا سخت گرفته بود. به پهلودستی خود نگاه كردم، به میرمیرانی، دیدم او هم دارد اشك می‌ریزد و می‌كوشد نشان ندهد. این چه اشكی بود؟
 
4 اولین باری كه مزه تلخ حسادت را چشیدم در مدرسه ابتدایی بود. كلاس چهارم كه یهو متوجه شدم من دیگه شاگرد اول نیستم و این پسره دراز موفرفری تو امتحان ثلث اول، اول شده. بی‌اختیار با شنیدن این خبر و با دیدن قیافه ورقلمبیده از فخر و ظفر او جیوه حسادتم بالا رفت و زیرلب چند فحش كه تازه از سر كلاس سوم و از واژگان دایی اكبرم یاد گرفته بودم نثارش كردم. آن موقع چندان آگاه نبودم كه چرا این چنین دلخور و دمغ و كدر شده‌ام. بعدا فهمیدم كه چی به چی بود.
 
 البته نه به آن شفاهی. توی كتابی خواندم كه این یك حس غریزی غریب رسوب كرده‌ای است كه هرازگاه سردرمی‌آورد و باعث رنجش و آزار شخص می‌شود. بیشتر به آن وجه تو خالی، یا فقدان، یا حفره وجودی انسان برمی‌گشت، و در موقعیت رقابت و از رقیب كم نیاوردن تشدید می‌شد. همیشه به یك سوژه كه همان رقیب است احتیاج داشت، رقیبی كه او را در عشق شكست داده و در كسب مال و شهرت از او جلو زده بود. هرچند در مورد من فقط یك رقیب به تنهایی نبود، بلكه همه بودند، همه اینها كه مرا احاطه كرده بودند و نمی‌گذاشتند كه از این عقب‌افتادگی بی‌پیر و ماندگار به درآیم.

5
باعث و بانی اولین فیلم كوتاهم، یعنی اصلا بانی ورود من به عرصه عملی سینما سلما بود كه بعد شد اولین عشق بزرگ من و سه سال تمام مرا زجر داد و به درون و برون و باطن و ظاهر عشق آشنا ساخت.
سلما را یك روز توی كتابخانه دانشگاه دیدم، از دور. تازه اول سال بود و چهره‌ها همه ناآشنا، و این یكی، از دور، بدجور یعنی خوب‌جور تو چشم می‌زد... عجیب است كه از همان نگاه اول با گستاخی و پررویی تمام به خودم گفتم كه این مال توست ... از پررویی خودم حیرت كردم. من معمولا از غریبه‌ها می‌پرهیزم، چون خجالت می‌كشم. به خصوص زن‌ها.
 خواهرهایم معمولا به این ضعف من كه چهره مرا مثل لبو سرخ كرده‌اند حسابی خندیده‌اند. آن روز نرفتم، چون قدری هول كرده بودم و در ضمن قرار بود بروم سفری سه‌، چهار هفته‌ای، برای دستیار فیلمبرداری. اما ته دل می‌خواستم كه از او دور باشم و او را فراموش كنم چون می‌ترسیدم. ولی در عین حال خیلی دلم می‌خواست كه او آنجا باشد: همان‌طور تك و تنها به هر حال حس شهودی‌ام این بود كه وقتی برگردم، او همچنان آنجا نشسته و منتظر من است و همین‌طور هم شد...، باور می‌كنید؟! دقیقا همان شد كه حدس زده بودم... سفر را البته می‌توانستم نروم: دستیار فیلم امجدی به خوزستان. ولی انگار می‌خواستم مثل بازی رولت بختم را بیازمایم. یار را تنها رها كرده و سر به بیابان‌ها زده بودم...
 
وقتی برگشتم به كتابخانه دانشكده دیدم همانجا نشسته و مشغول مطالعه است. این بار بی‌مهابا و با درنگ‌های جابه‌جا و بدون هیچ فكر و نقشه‌ای رفتم طرفش و از پشت‌سر آهسته‌آهسته نزدیك شدم دیدم دارد رمان سیذارتا اثر هرمان هسه را می‌خواند. خوشحال شدم چون آن را خوانده بودم و همین را به فال نیك گرفتم و نشستم و همین‌طور كشكی و الكی سر صحبت را باز كردم. البته اول خودم را زدم به خنگی كه كتاب درباره فیزیك است یا نه.
 درباره شیمی یا معماری یا گیاه‌شناسی، یا تاریخ، یا قصه است؟ خلاصه قدری از این سؤال‌های احمقانه و ننر بازی‌های تین‌ایجری درآوردیم و طرف را به خنده انداختیم و خلاصه رفتیم توی كوك هرمان هسه و كتاب دیگرش گرگ بیابان و نارسیس و گولموند و بدین‌ترتیب قدری معلومات به رخ كشاندیم و یكی دو حكم ول دادیم در جهت كمبود عمق فلسفی در كارهای او و می‌ستی‌سیزم آبكی‌اش كه این روزها توی دنیای مغرب زمین خیلی خریدار دارد و غیره...
 
خلاصه رفته‌رفته به هم جفت شدیم، البته جفت ذهنی. هر دو ولع خواندن و شنیدن و دیدن داشتیم و كتاب‌ها و قطعات موسیقی و فیلم‌ها و تئاترهای محبوبمان با هم جور بود. در همه چیز هم‌سلیقه بودیم و خوشبختانه برخلاف ترافیك بی‌رحم و بی‌ادبمان، به همدیگر راه می‌دادیم و اغلب خوبی و راحتی را برای طرف می‌خواستیم. سلما ذهن تیز و ظریف و شاعرانه‌ای داشت. به امور و واقعیت‌های دوروبرش خوب خیره می‌شد و تحلیل ها و تعبیرهای زیركانه بامزه‌ای می‌كرد.
[...]
 
6 من كه واقعا فكر می‌كنم بیماری اصلی قوم ما یا هر قوم بدبخت فلك‌زده عقب افتاده، به خصوص آنها كه مدام زیردست و بال غربی‌ها استثمار و له و لورده شده‌اند، مثل ما و مدام ناظر برفقر خود، ثروت و شوكت آنها بوده‌اند، همین است، همین حس حسادت است. شما ببینید توی هر صنف و دسته، از «سرشیر فكری» جامعه یعنی طبقه روشنفكرش، نویسندگان و شعرا بگیرید، تا نقاش، فیلمساز و عكاسش، و چه و چه و طلاكار و كنده‌كار و كفاش و عطارش، هیچ یك چشم دیدن رقیب و همكار و همفكر و هم‌رشته خود را ندارد.
 بازیگران، به‌خصوص، نسبت به همدیگر خیلی حسودند، چون آنها فطرتاً خودشیفته‌اند. می‌گویند همین حس حسادت بود كه نخستین ضربه قوی را به دودمان صفوی و بدان طریق به شوكت و عظمت تمدن اسلامی ایران وارد آورد و باعث انقراض آن سلسله و از آن پس سقوط آزاد تمدن پرشكوه ایران‌زمین شد. یعنی باعث شد كه سلطان حسین صفوی از لشكر افغان‌ها شكست بخورد. چون سردار لشكر عقب، نسبت به سردار لشكر جلو حسادت می‌كرد. می‌گفت چرا من باید پشت جبهه بمانم و این آقا جلوی جبهه او حمله كند و جنگ را ببرد و پیروزی نصیب او شود. من چی؟ پس پشت جبهه را خالی گذاشت و خود را به جلو جبهه رساند و همین شد كه دشمن به راحتی ما را گازانبری دربرگرفت و زد و برد و كشت و غارت كرد و همه آن عملیات انسانی حیوان‌وار را برای بار نودم بر سر ما ملت بدبخت رنج‌كشیده وارد آورد.
 واقعا من نمی‌فهمم كه چرا ما، مایی كه به قول آقای هگل اولین امپراتوری واقعی و تمدن و كشورداری درست را در پهنه عالم بنیاد گذاشتیم و با امپراتوری هخامنشی برای نخستین‌بار سازنده تاریخ بودیم، چگونه است كه ما می‌باید از یك زمان به بعد مدام هی ضربه بخوریم و هی غارت شویم و هی بسوزیم و نابود شویم و هی هویت خود را از دست رفته و له و لورده ببینیم؟ این چه سرنوشتی است؟ و چرا این تصلب عقلانیت، كه از قرن پنجم هجری شروع شد آن‌طور كه دانشمندان می‌گویند؛ یا این انحطاط و پس‌رفت عقل و عقلانیت، برسر ما ملت وارد می‌آید و آن هم درست در دورانی كه اوج تعقل علمی و غور و كنكاش در پهنه ناشناخته‌ها همه دنیا را دربرگرفته بود؟ حالا بعضی‌ها معتقدند كه ضربه اصلی را مغول‌ها و حمله چنگیز زد و آن پیروزی بسیار وحشیانه قوم تاتار در تارومار كردن شهرهای زیبای نیشابور، قندهار و بلخ و به خاطر چه و چه و آتش زدن كتابخانه‌ها و مراكز فرهنگی دلیل اصلی است.
 
انگار عقل و عقلانیت ما را همان كتابخانه‌ها پاسدار بودند و با سوختن آنها عقل هم از ساحت تفكر انسان ایرانی پر كشید و ناپدید شد. همه اینها به هر حال موضوعاتی است كه وقتی خوب فكر می‌كنم، می‌بینم كه بسیار زیاد به وضع و حال اسف‌انگیز كنونی من مربوط است.
اگر بخواهم خیلی با خودم روراست باشم باید اعتراف كنم كه من از همان اوایل كلاس سوم راهنمایی كه با میرمیرانی آشنا شدم، از همان ابتدا نسبت به او احساس حسادت می‌كردم.
 پسر باریك خوش‌صورت رنگ‌پریده‌ای بود با موهای روشن فرفری، كه با یك كیف بزرگ تنیس و راكت تنیس به كلاس آمد. از باشگاه می‌آمد از شهید شیرودی؛ با پدرش تنیس می‌زدند و حالا بند و بساط را آورده بود سركلاس دل ما را‌ آب كند. معلوم شد از یك خانواده خوب حسابی نیمچه پولدارند، پدرش مهندس آمریكا درس خوانده است و خلاصه موندشان بالاست... اول از این طرز ورود و معرفی خوشم نیامد. از آن كیف تنیس خوش دك و پز و آن راكت تنیس نفیس و به خصوص آن كفش‌های سفید براقش. گفتم لابد یكی از همان قمپز دركن‌های توخالی است. ولی بعد كه كلاس راه افتاد، دیدم نه، كله‌اش هم خوب كار می‌كند، و اتفاقا در خیلی مواقع بهتر از من و همه. ادبیات قدیم و معاصر را خوب می‌شناخت، هدایت، جمالزاده، بزرگ علوی، چوبك اینها را بیش و كم خوانده بود. حالا بچه چهارده ساله؟ بماند.
 
به‌خصوص در زمانه‌ای كه این همه فیلم‌های مبتذل سینمایی و تلویزیونی همه را احاطه كرده است. آیا واقعا خوانده بود؟ قدری هم چاخان می‌كرد. البته. بعد فهمیدم كه علامات را از مادرش می‌گرفت كه استاد ادبیات دانشگاه بود و كاملا آشنا به ادبیات معاصر ایران و جهان... و در واقع هم او بود،‌كه یواش‌یواش تخم سینما و سینمای هنری و ویسكونتی و برگمان و پازولینی را در دل ما كاشت و ما را گرفتار جادوی تصویر كرد.
 مادر حمید میرمیرانی اولین بار كه او را دیدم واقعا حیرت كردم چون تاكنون جز تو فیلم‌ها و گاه تو برنامه‌های تلویزیون، جای دیگری چنین زنی ندیده بودم. ... بعد از نظر معلومات و اخلاق و رفتار هم كه درجه یك. پدر میرمیرانی واقعا شانس آورده بود. چون زنش هم در ادبیات كلاسیك یونان، از هومر و آشیل و اوروپید گرفته تا ادبیات معاصر و شاعران معروف یونانی، كه برای من ناآشنا بودند و بعد در زمینه ادبیات روس و آمریكای لاتینی هم كه كاملا وارد و كاملا سررشته داشت. خودش هم دستی به قلم داشت، و تا حال یكی، دو مجموعه داستان كوتاه و چند تحقیق ادبی تولید كرده بود. خلاصه فهمیدم كه حمید این كیفیات جذاب شخصیتی‌اش را از كی گرفته است.
 
بعدها... سال اول دانشكده بود كه دوباره با میرمیرانی همكلاس و همدم شدم. چون او هم ادبیات برداشته بود، و ما ماهی یك‌بار خانه‌شان جلسه داشتیم كه مادرش آن را می‌گرداند. چند تا بچه ممتاز كلاس، چهار، پنج نفر را افتخار داده بود در آن جلسات باشند كه یكیش هم من بودم. در آنجا ما متون تراژدهای بزرگ یونانی را با صدای بلند برای همدیگر می‌خواندیم و با ادبیات روس، داستایوفسكی، تورگنیف و تولستوی نرد عشق می‌ریختیم. كلاس‌های پرشور و شعفی بود، و ما جوان‌ها هم كه همه عاشق‌ اینكه پز معلوماتمان را بدهیم، مدام در حال بلعیدن آثار مختلف بودیم و همان‌ها را با ژست و قیافه عالم و دانشمندی كه همه چیز را می‌داند به رخ همدیگر می‌كشیدیم.
 
كلاس‌ها همیشه پر از بحث و فحص و جدل‌های زیباشناختی، ادبی و هنری بود. كامبیز مثلا با آن قد دراز و عینك‌ كلفت و قیافه روشن و صدای عمیق و باسش، یا محمود با آن موهای فرفری و صدای ریزش؛ خلاصه هر كدام را مجبور كرده بود، در هر جلسه درباره یك كتاب یا نویسنده محبوب صحبت كنیم. من كه رفتم سراغ كامو و بیگانه و سنگ سی‌زیف، و قدری در باب تئوری پوچی و اگزیستانسیالیسم سارتر و كامو وراجی كردم كه خیلی هم گرفت و باعث بحث و جدل خوبی شد.
حمید مثلا یادم می‌آید به تولستوی چسبید و روی تم آپولونی و خصلت آپولونی آثار او سخن گفت و آن را با روحیه دیونیزوسی داستایوفسكی مقایسه كرد، دو ایده‌ای كه مادرش وقتی درباره یونانی‌ها صحبت می‌كرد، مفصل به آنها پرداخته بود.
 
7 من نسبت به میرمیرانی همیشه احساس خلأ و كمبود می‌كردم، یعنی حس می‌كردم او بهتر از من و بیشتر از من می‌داند و در حالی كه سعی می‌كردم از او یاد بگیرم و گاه حتی كارها و لحن او و اصطلاحاتش را عینا تقلید كنم، هی او را پس می‌زدم و زور می‌زدم در رفتار و كردار و گفتارش عیب و ایراد پیدا كنم و او را به اصطلاح فیلم‌چی‌ها بكوبانم. به خصوص از آن وقتی كه عاشق سلما شدم و پای او به میان كشیده شد. نمی‌دانم این غیظ درونی از كجا می‌آمد. غیظ داشتم نسبت به او، نسبت به خودم، نسبت به دیگران... و همه چیز به نظر بدرنگ و كدر و بی‌خاصیت و ماسیده می‌رسید. عین یك غروب سنگین مه‌آلود.
 
البته وقتی تو راهنمایی بودیم زیاد باهاش حشر و نشری نداشتم. چون او رفته بود البرز و و من تو همان راهنمایی حوالی اندیشه عباس‌آباد مانده بودم. دیدار او بیشتر عصرها رخ می‌داد كه از مدرسه به خانه می‌آمد. خانه‌اش بیست‌متر پایین‌تر از خانه ما بود. ما بچه‌های كوچه بودیم و عصرها كه از مدرسه برمی‌گشتیم، بی‌درنگ‌ گل‌ها را در كوچه خلوت بغلی می‌كاشتیم و دبزن به فوتبال... و او گاه به گاه دوررادور با ساك تنیس زیبایش كه به دوش می‌كشید از میان جمع ما می‌گذشت و سلام علیكی سرد و بی‌حال می‌انداخت و می‌رفت... و وارد حیاط پردارودرخت و شیك و پیكشان می‌شد. بچه‌ها همیشه به او نوعی شرم و حیا نشان می‌دادند. نمی‌دانم از چه بود.
 از پولدار بودنشان؟ از كاریزمای به‌خصوصش، از زیبایی و مهربانی مادرش یا از چهره نسبتا رئوف و جذابش.... جذاب كه چه عرض كنم از نظر من اصلا جذاب نبوده و نیست... می‌بینم كه حس حسادت دارد یورش می‌آورد... نمی‌دانم با این تعصب احمقانه خود چه كنم. تعصب كه می‌گویند لابد همین است. من نسبت به این آدم حسات می‌كنم، از او منتفر می‌شوم و نسبت به موجودیتش تعصب نشان می‌دهم. نباشد بهتر است. یعنی اصلا كل موجودیت او را منكر می‌شوم. ای‌بابا. یعنی بخواهی نخواهی در درونم دارم او را اعدام می‌كنم؛ یعنی می‌بینم كه چه راحت می‌شود از بغض و حسادت و كینه به انزجار و صدور حكم اعدام رسید.
 
حالا من حوصله روانكاوی و انسان‌شناسی ندارم. بیشتر دلم می‌خواهد این شرورها را آن‌طور كه ناهشیارم دیكته می‌كند سرهم قطار كنم، به این امید كه شاید همین نوشته‌ها بتواند شفابخش درونم باشد. چون واقعا این روزها در حالتی به سر می‌برم كه كمتر از حالت یك محكوم به اعدام نیست. و این درد و رنج را من مدیون همین حس غنی و غلیظ حسادت و اقمارش، بغض و كینه و تعصب می‌دانم كه در واقع باعث و بانی همه بدبختی‌های من بوده و هست و كاری هم ندارم كه این خود یك بیماری است یا خیر...

 
منبع : سینمای ما



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 31 اردیبهشت 1389
فرشته نعیمی


( کل صفحات : 15 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات