سایت سروش صحت و رضا عطاران
طنز مطبوعاتی، طنز تلویزیونی، کمدی
درباره وبلاگ


همه چیز درباره سینمای كمدی و طنزهای تلویزیونی و مطبوعاتی
مطالب منتشره در این وبلاگ اکثرا طنز هستند و نیازی به واکنش‌های تارانتینویی نیست. لطفا آرامش خود را حفظ کنید. بازنشر مطالب این وبلاگ در سایت، کتاب یا وبلاگ دیگر، بدون کسب اجازه از نویسندگان ممنوع می‌باشد.



مدیر وبلاگ : فرشته نعیمی
مطالب اخیر
نظرسنجی
بهترین سریال طنز آمریکایی کدام است؟













آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بهناز جعفری و سروش صحت در نمایش جدید داود رشیدی

بهناز جعفری و سروش صحت به نمایش جدید داود رشیدی «آقای اشمیت کیه» پیوستند.

رشیدی این روزها مشغول تمرین جدیدترین نمایش خود است که قرار است از نیمه دوم تیرماه در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه برود.

پیش از این حضور رضا بابک به عنوان یکی از بازیگران اصلی این نمایش قطعی شده بود و بهناز جعفری، سروش صحت و اشکان خیل‌نژاد دیگر بازیگرانی هستند که در «آقای اشمیت کیه» به ایفای نقش می‌پردازند.

این نمایش که نوشته سباستین تیری نویسنده فرانسوی است، مایه‌هایی از کمدی‌های ابزورد را در خود دارد و قدری هم به گروتسک پهلو می‌زند. «آقای اشمیت کیه» را شهلا حائری ترجمه کرده است.

در این اثر نمایشی ایرج رامین‌فر به عنوان طراح صحنه، لباس، پوستر و بروشور، رشیدی را همراهی می‌کند. همچنین محمدرضا اصلی دستیار کارگردان و امین عظیمی مشاور رسانه‌ای هستند.

داستان این نمایش درباره زن و مردی است که در سکوت شب در خانه‌شان شام می‌خورند، تلفن به صدا درمی‌آید و آنها از وحشت خشک می‌شوند.

داود رشیدی پارسال نمایش «منهای دو» را در تالار اصلی مجموعه تئاتر شهر به صحنه برد.





نوع مطلب : سروش صحت، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 31 خرداد 1390
فرشاد نعیمی

  تاملی کوتاه در باب کمدی و روش‌های ایجاد فضای کمیک

درباره طنز، فکاهی و کمدی بسیار گفته و نوشته اند. متأسفانه در فرهنگ ما پرداختن به مسایل تئوریک زیاد جدی گرفته نشده، و همین امر موجب شده است تا ما در این عرصه، بیش تر مصرف کننده آرا و فرضیات محققان دیگر کشورها درباره مبانی فرهنگی خودمان باشیم.
این بنده در طرح این مقال، قصد آن دارد تا درحد مقدمات و ایجاد زمینه برای طرح بحث، نکاتی را یادآور شود تا شاید زمانی اهل قلمی با فراغتی و سوادی بایسته تر و شایسته تر آن را پی گیرد.
می گویند مرحوم غلامحسین خان درویش، نوازنده زبردست تار، غالباً در مجالس و محافل، دست به ساز نمی برد. دوستان او برای تحریکش به نواختن، ترفندی اندیشیده بودند: در حضور او، تار را به دست نوازنده ناواردی می دادند تا بنوازد. درویش خان که نمی توانست این بدنوازی و غلط نوازی را تحمل کند، برمی خاست، تار را از فرد ناوارد می گرفت و می گفت، «این طور باید زد!» و خودش بنا می کرد به نواختن!
امیدواریم بدنوازی و غلط نوازی ما نیز موجب تحریک استادان عرصه فرهنگ و ادب و هنر شود!

تعاریف
شوخ طبعی در فرهنگ و ادب فارسی، سابقه ی دیرینه دارد و نمونه های مطایبه را در متون کهن فارسی نظیر «درخت آسوریک» نیز می توان دید. پیش از این در جایی دیگر، تعریف خود را از شوخ طبعی و شاخه های منشعب از آن به تفصیل آورده ام و در این مقال، مجال ذکر مجدد آن همه نیست.
با قدری تسامح و به اجمال، می توان گفت که شوخ طبعی به چهار شکل در شعر و نثر، ظهور پیدا می کند: هزل، هجو، فکاهه و طنز.
هزل سخن بیهوده ای است که از آن اراده جد کنند و به تعبیر «ابن رشیق قیروانی»، ابوالهلال عسکری و تفتازانی: «چنین است که چیزی به حسب ظاهر بر سبیل لعب و مطایبه ذکر شود و به حسب حقیقت، غرض از آن امر صحیحی باشد.»
هجو در کلام عرب، به معنی دشنام دادن، بد گفتن، سرزنش کردن و زشت شمردن. لازم به ذکر است که بعضاً هجو را زیرمجموعه شوخ طبعی نمی دانند، مع هذا بدان جهت که در این شیوه، بسیاری از شگردهای طیبت آمیز مورد استفاده قرار می گیرد، برخی دیگر معتقدند که هجو نیز زیرمجموعه شوخ طبعی است.
فکاهه، رایج ترین شاخه شوخ طبعی است. غالب لطایف در تعریف فکاهه می گنجند. فکاهه عبارتی است از شوخی، مزاح، خوش مزگی و یا هر کلام دیگری که صرفاً موجب خنده شنونده یا خواننده و انبساط خاطر او شود.
طنز بیان انتقاد تلخ به زبان شیرین، کنایی و نشاط آور است که در آن عفت و انصاف رعایت شود. متأسفانه امروزه تمامی شاخه ها و زیرمجموعه های شوخ طبعی را به نام طنز می شناسند و معرفی می کنند و همین امر موجب شده است تا مخاطبان طنز در بازشناسی آن از دیگر شاخه های شوخ طبعی دچار سردرگمی شوند.
شاید این سؤال پیش بیاید که تعاریف فوق در عرصه ادب نوشتاری، اعم از نظم یا نثر، کاربرد دارد. ارتباط این تعاریف با هنر کمدی در چیست؟ در جواب عرض می کنیم که یکی از راه های بازشناسی انواع کمدی ازهم، آشنایی با تعاریفی است که از هزل، هجو، فکاهه و طنز ارائه شد.
به اجمال می توان گفت که کمدی از واژه یونانی komodia ریشه گرفته و این واژه، ظاهراً شکل تغییر یافته کوموس komos است، جشنی که در مراسم کهن دیونوسی همراه با آوازهای شادی بخش و عیش و نوش اجرا می شده است.

ارسطو در«فن شعر»، کمدی را نقطه مقابل تراژدی می داند و می گوید: «کمدی تقلید اطوار شرم آوری است که موجب ریش خند و استهزا می شود.»
با بازشناسی اولین متون کمدی و تحقیق در موضوعاتی که کمدی آن روزگار بدان ها می پرداخته، می توان دریافت که کمدی های اولیه، پا از دایره هزل و هجو بیرون نمی گذاشته اند و صرفاً انگیزه تفریح و خنده و لودگی داشته اند.
کمدی در سیر تکاملی خود، براساس نوع اجرا، موضوع، توالی تاریخی، موقعیت جغرافیایی، شیوه بیان و نوع نگاه به تقسیمات مختلف رسیده و امروزه قریب به صد نوع کمدی شناخته شده در جهان وجود دارد. (برای آشنایی بیش تر با انواع کمدی رک به: فرهنگواره داستان و نمایش، دکتر ابوالقاسم رادفر، انتشارات اطلاعات، چاپ اول 1366، صص 239 تا 246 ، همچنین: فرهنگ اصطلاحات ادبی، سیما داد، مروارید، چاپ دوم 1375، صص 244 تا 250.)
همان طور که قبلاً‌ گفتیم کمدی در بدو پیدایش غالباً در لودگی و تمسخر افراد فرادست و فرودست اجتماع خلاصه می شود و به همین جهت علی رغم اقبال عمومی از آن، معمولاً کسی مقوله کمدی را جدی نمی گرفت. فیلسوفانی مانند«سیسرو»( Cicero ) تلاش فراوان کردند تا به این نمایش که در آن زمان به شکل نفس گیری مشمئزکننده بود، معنا ببخشند و برای آن اعتباری کسب کنند. به همین جهت اعلام کردند که کمدی درواقع پرمعناتر از آن است که به نظر می رسد و از نظر ارزشی با تراژدی برابری می کند. به نظر آن ها، از زمان نمایش های «آریستوفان»، نقش کلاسیک کمدی عبارت بوده است از: «اصلاح کارهای غیرمنطقی و غیراخلاقی نادانان.»
با عنایت به شیوه دفاع فلاسفه ای نظیر «سیسرو» از کمدی، می توان دریافت که ایشان از نوعی از کمدی دفاع می کرده اند که تا حدود زیادی دربردارنده ابعاد انتقادی و اصلاح جویانه طنز بوده اند.

خنده
خنده عبارت است از واکنش، انبساط و رها شدگی ناشی از رضایت یا عدم رضایت جسم، در برابر عوامل فیزیکی، شیمیایی، فکری و عصبی.
ما در بخش آتی این نوشته، به معرفی علل خنده و راه های بهره گیری از آنها در ایجاد فضای کمیک خواهیم پرداخت.


 



ادامه مطلب رامطالعه فرمایید


نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 30 خرداد 1390
فرشاد نعیمی

حضور این دو بازیگر در سریال ساختمان پزشكان باعث شد تا به سراغ این دو بازیگر برویم و با آنها به گفت‌وگو بنشینیم. صحبت‌مان را با حریرچیان آغاز كردیم كه در این سریال نقش...


طنزی شیرین در ‌فضایی ‌آرام
 مدتی است كه سریال «ساختمان پزشكان» از شبكه 3 سیما پخش می‌شود و در این مدت توانسته مخاطبان زیادی را با خود همراه كند.
 
هوشنگ حریرچیان و پروین قائم‌مقامی نقش پدر و مادر شخصیت اصلی سریال یعنی نیما را به عهده دارند.
هوشنگ حریرچیان متولد 1311 در اصفهان است و سال‌هاست ‌در زمینه بازیگری مشغول ‌ فعالیت است. ‌پروین قائم مقامی نیز مدت زیادی نیست كه پا به دنیای بازیگری گذاشته است. او مادر بهاره‌ رهنماست.
قائم‌مقامی در سریال‌های مرد هزار چهره 1و 2 و همچنین مسافران بازی كرده است. حضور این دو بازیگر در سریال ساختمان پزشكان باعث شد تا به سراغ این دو بازیگر برویم و با آنها به گفت‌وگو بنشینیم. صحبت‌مان را با حریرچیان آغاز كردیم كه در این سریال نقش پدر نیما را بازی می‌كند.


در دوران جوانی شما خیلی دنیای هنر شناخته‌شده نبود و خیلی از والدین با ورود بچه‌هایشان به این عرصه مخالفت می‌كردند. این مساله در مورد شما چقدر صدق می‌كند؟
اتفاقا در مورد من این مساله كاملا فرق داشت، چرا كه‌ در یك خانواده هنرمند اصفهانی به دنیا آمدم و رشد كردم. من به تئاتر علاقه خاصی داشتم. حتی یادم هست من و خواهرم خودمان را به جای بازیگران تئاتر می‌گذاشتیم و شروع به گفتن دیالوگ‌های نمایشی كه دیده بودیم، می‌كردیم. تا این كه بالاخره برای بازی در تئاتر درخواست همكاری دادم و دی‌ماه 1326 بود كه وارد تئاتر اصفهان شدم و برای اولین‌بار در تئاتر «جاسوس هند» نقش یك كارآگاه را ایفا كردم و این كار بزرگ‌ترین اتفاق زندگی‌ام بود.


كار تصویری را از چه زمانی و چطور آغاز كردید؟
من اولین بار در برنامه تلویزیونی «عكاس‌باشی» مقابل دوربین رفتم كه یك سریال كوتاه بود و سپس سال 1351 در یك سریال 7 قسمتی با نام «فاجعه كربلا» بازی كردم كه برای شبكه یك سیما ساخته می‌شد. در این سریال نقش یزیدبن‌معاویه را بازی می‌كردم. پس از انقلاب هم در سینما فعالیتم را ادامه دادم و با كارگردان‌هایی چون مرحوم علی حاتمی، كمال تبریزی، بهمن فرمان‌آرا، مسعود كرامتی و... همكاری كردم.


در اكثر نقش‌هایتان طنازی خاصی وجود دارد. این مساله چقدر برگرفته از شخصیت واقعی خودتان است؟
من به هیچ‌وجه آدم عبوسی نیستم و خنده را خیلی دوست دارم. ضمن این كه اكثر نقش‌هایی هم كه بازی كرده‌ام طنز بوده‌اند و طبیعتا همه آنها اثری از خود در من به جای گذاشته‌اند.


برویم سراغ ساختمان پزشكان. چه شد كه در این سریال بازی كردید؟
از طرف سروش صحت-كارگردان این مجموعه - برای بازی در آن، دعوت به همكاری شدم و پس از خواندن 3 قسمت از سریال پذیرفتم كه عهده‌دار این نقش باشم.


پس فیلمنامه كامل در اختیار نداشتید؟
خیر، اما به تیم نویسندگان این مجموعه اعتماد كامل داشتم و می‌دانستم كه كارشان را بلد هستند.


قبل از این‌تجربه كار هر شبی‌ داشته اید؟
خیر. تا به حال به این شكل كار نكرده بودم و این مجموعه از این نظر تجربه اول من بود، اما كارهای طنز زیاد انجام داده‌ام.


خب چطور تجربه‌ای برایتان بود؟
خیلی خوب بود. بر عكس خیلی از همكارانم كه فكر می‌كنند بازی در این سریال‌ها كار دشواری است، برایم این‌گونه نبود و توانستم بسیار راحت كار كنم.


كارگردانی سروش صحت را چگونه ارزیابی می‌كنید؟
صحت چون خودش هم بازیگر است و هم نویسنده طنز خیلی خوب بازیگرش را درك می‌كرد. به همین دلیل فضای راحت و شادی را برای تمام گروه ایجاد كرده بود و بزرگ‌ترین حسنش هم این بود كه از روز قبل فیلمنامه را به ما نمی‌داد، بلكه در لحظه و در همان روز این كار را می‌كرد كه همین مساله باعث می‌شد خلاقیت و تازگی‌ در كار به وجود بیاید.


پدر نیما كه شما نقشش را بازی می‌كنید، خیلی زود عصبانی می‌شود، برای این خصلت اخلاقی، كارگردان و نویسندگان دلیل خاصی داشتند؟
این چیزی بود كه از ابتدا با كارگردان و نویسنده كار در مورد آن صحبت كرده بودم كه پدر نیما پیرمرد آرام و ساكتی نباشد و بر‌خلاف همسن و سالانش ساده و بی‌پیرایه به نظر نیاید.


نقش‌تان را دوست داشتید؟
بله. ‌همه نقش‌هایم را دوست دارم و اگر نتوانم با آنها ارتباط برقرار كنم اصلا بازیشان نمی‌كنم ضمن این كه معتقدم اصلا نقش كوتاه یا بلند وجود ندارد و این خود بازیگر است كه می‌تواند یك نقش را ماندگار كند یا به آن ضربه بزند.


جنس طنز ساختمان پزشكان را چطور ارزیابی می‌كنید؟
به نظرم خیلی متفاوت است، چون اصلا در آن لودگی و مسخره‌بازی وجود ندارد. ساختمان پزشكان واقعا یك كار كمدی است چون از مسوولان و اتفاقات جامعه انتقاد كرده ‌و یكی از كاركردهای كمدی همین است كه به لایه‌های پنهان جامعه توجه كند و آنها را باز كند.


ارتباطتان با خانم قائم‌مقامی ـ بازیگر نقش مقابل‌تان ـ چطور بود؟
خوب بود و مشكلی نداشتیم و خیلی راحت با یكدیگر گفت‌وگوهایی را ردوبدل می‌كردیم.


چرا این پدر و مادر، ناصر را بیشتر از نیما تحویل می‌گیرند و دوستش دارند؟
چون ناصر از لحاظ ژنتیك، گفتار و رفتار به آنها شباهت بیشتری دارد و برای همین احساس نزدیكی بیشتری با او دارند و نیما به خاطر طرز تفكر و درسی كه خوانده است با خانواده‌اش فاصله زیادی دارد.


در آینده چه كاری از شما خواهیم دید؟
قرار است در یك سریال كه فضایی فانتزی دارد بازی كنم، اما نامش هنوز مشخص نیست.


گریز از تنهایی، بازیگرم كرد
خانم قائم‌مقامی قصه بازیگری شما از كجا شروع شد؟
من ذاتا مادر نگرانی هستم. این خصوصیت پس از این كه فرزندانم را به خانه بخت فرستادم و تنها شدم برایم دردسر شد و اذیتم می‌كرد. از این جهت تصمیم گرفتم مشغول كار شوم و به‌همین دلیل وارد سینمای بازیگری شدم و حالا حسابی از كاری كه انجام می‌دهم راضی و خوشحالم.


چه شد كه بازیگر مجموعه ساختمان پزشكان شدید؟
با من تماس گرفتند و پس از خواندن تعدادی از قسمت‌های این مجموعه پذیرفتم كه در این كار حضور داشته باشم و در این مدت حسابی به گروه وابسته شده بودم و حالا دوری از آنها برایم مشكل است.


شما در حال حاضر فیلم سینمایی «شرط اول» را هم در حال اكران در سینماها دارید. بازی در سینما یا تلویزیون برایتان تفاوتی هم دارد؟
بازی در شرط اول برایم یادآور لحظه‌های دوست داشتنی نیست چرا كه نه‌تنها من بلكه كل گروه اذیت شدند، اما در كل دوربین سینما و تلویزیون هرگز برایم فرقی نداشته‌اند چرا كه در هنگام كار به طور كلی دوربین را فراموش می‌كنم و تمام حواسم به اجرای نقشم است.


از كار در ساختمان پزشكان بیشتر برایمان بگویید.
در ساختمان پزشكان متن آماده‌ای وجود نداشت و متن‌ها روز به روز به دست ما می‌رسید اما مطمئن بودم كه متن پرمحتوا و جذابی خواهد بود و از این نظر نگران نبودم. سروش صحت هم به عنوان كارگردان، فضای آرام و خوبی را برای گروه ایجاد می‌كرد كه از این نظر ما خیلی راحت می‌توانستیم نقش‌هایمان را اجرا كنیم.


اولین باری بود كه با سروش صحت همكاری می‌كردید؟
بله. برای همین در ابتدا كمی نسبت به همكاری با او تردید داشتم، اما امروز از این تجربه راضی هستم و اگر باز هم از من برای كار دیگری دعوت كنند با روی باز خواهم پذیرفت.


چرا بیشتر در آثار طنز بازی می‌كنید؟
چون از بازی در این‌گونه كارها احساس رضایت می‌كنم. البته این را هم بگویم كه بیشتر پیشنهاداتم در این زمینه است. به هر حال نیتم تنها بازی در ژانر طنز نیست چون می‌خواهم با توانایی‌های خودم بیشتر آشنا شوم.


ولی معمولا بازی در كارهای طنز دشوارتر است. شما این‌طور فكر نمی‌كنید؟
بله. البته كه بازی در ژانر طنز دشوارتر است. همان‌طور كه نوشتن یك ملودرام آسان‌تر از نوشتن یك متن خنده‌دار است. ضمن این كه باید بگویم یك اشتباه كوچك در كار طنز می‌تواند آن را به لودگی بكشاند. بنابراین كار طنز دشواری‌های خاص خودش را دارد، اما با این همه فكر می‌كنم مجموعه ساختمان پزشكان توانسته مخاطبان را جذب كند و حرف تازه‌ای بزند.


به عنوان مادر بهاره رهنما، چقدر خودتان را در موفقیت ایشان سهیم می‌دانید؟
بهاره از ابتدا علاقه بسیار زیادی به هنر داشت و دارد و برای همین هیچ‌گاه مانع پیشرفت او نشدم و راه را برایش باز گذاشتم.


الان حس رقابتی هم با یكدیگر دارید؟
خیر. بهاره سال‌هاست ‌در این زمینه فعالیت می‌كند و بسیار باتجربه‌تر از من است و حتی خیلی جاها از او كمك می‌گیرم. بنابراین حس رقابتی بین ما وجود ندارد.


پیمان قاسمخانی برای مادرزنش هم پارتی‌بازی می‌كند یا خیر؟
خیر. او همان هدفی را كه در ذهنش دارد اعمال می‌كند و برایش فرقی ندارد كه چه كسی قرار است بازی كند. من هم هیچ‌گاه از او نخواسته‌ام كه برای من بیشتر بنویسد، چون قطعا حق دیگری ضایع خواهد شد.


با این اوصاف می‌توانیم بگوییم مادری كه در سریال ساختمان پزشكان می‌بینیم خیلی با خودتان فاصله ندارد. درست است؟
بله. همین طور است. خیلی از خصوصیات واقعی خودم به‌این نقش نزدیك است.


آیا ‌انتقادی از این مجموعه دارید‌؟
به نظرم ‌هیچ كاری بی‌عیب و نقص نیست، اما در ساختمان پزشكان همه افراد تلاش كردند كه عیب‌ها و نواقص كار به حداقل برسد. برای همین نمی‌توانم به نكته خاصی اشاره كنم و پاسخ این سوال را می‌گذارم به عهده خود مخاطبان.


به بازیگری علاقه‌مندید یا تنها به این دلیل كه سرگرم هستید آن را انجام می‌دهید؟
در ابتدا به خاطر فرار از روزمرگی و تنهایی این كار را انجام می‌دادم، اما حالا بازیگری برایم یك حرفه دوست‌داشتنی است و از این كه می‌توانم نقش‌های مختلفی را بازی كنم خوشحالم.


كار متفاوت از نظر شما چه ویژگی‌هایی دارد؟
به نظرم مهم‌ترین تفاوتش در فیلمنامه و شیوه كارگردانی است. متاسفانه فیلمنامه‌های فعلی خیلی بی‌حوصله و بی‌انرژی نوشته می‌شوند و كاملا دم‌دستی هستند و گاهی حتی آدم را به یاد برنامه‌های كودك قدیم می‌اندازند.


آخرین كار خوبی كه از تلویزیون دیدید چه كاری بود؟
اگر حمل بر خودستایی نباشد ساختمان پزشكان. به نظرم یك طنز متفاوت و شیرینی است.


خودتان آن را نگاه می‌كنید؟
بله. مگر می‌شود آن را نبینم. حتی یك صحنه‌اش را هم از دست نمی‌دهم.


و در پایان آیا هنوز هم نگران فرزندانتان هستید؟
بله. البته نه به حساسیت گذشته، اما طبیعتا یك مادر همیشه نگران فرزندانش است حتی اگر سن و سالی از آنها گذشته باشد.

 
 

منبع:  محبوبه ریاستی





نوع مطلب : سروش صحت، پیمان قاسم خانی، مهراب قاسم خانی، 
برچسب ها : پروین قائم‌مقامی، ساختمان پزشكان، هوشنگ حریرچیان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 29 خرداد 1390
فرشاد نعیمی

نقش‌های اجتماعی جدی زیر تیغ طنز
هر وقت نام قاسمخانی‌ها به عنوان فیلمنامه‌نویس در مجموعه‌ای طنز مطرح می‌شود، نمی‌توان آن را نادیده گرفت، حتی اگر كارگردانی مثل سروش صحت در «ساختمان پزشكان» نیز نتواند فیلمنامه قابل قبول این دو برادر را كامل اجرا كند. ضعف در كارگردانی، جایی كه فیلمنامه خوبی در كار باشد تا حدود زیادی پوشیده می‌ماند یا مورد اغماض قرار می‌گیرد.

ساختمان پزشكان


ساختمان پزشكان اگرچه یك مجموعه طنز آپارتمانی است، اما فضاسازی، نوع شخصیت‌پردازی و شیوه‌ای كه در روایت قصه و نوع داستان برگزیده است، شمایل متفاوتی از طنزهای متداول تلویزیون در سال‌های اخیر ترسیم كرده كه شاید خیلی نوآورانه نباشد، اما دست‌كم تكراری نیست. ساختار كمدی ساختمان پزشكان را از نظر دراماتیك و توجه به عناصر داستانی می‌توان به 3 مولفه و عنصر اصلی تقسیم كرد. این ویژگی‌ها را در واكاوی عنوان سریال هم می‌توان جستجو كرد. یعنی این سریال از یك‌سو مبتنی بر مكان و لوكیشن ثابت است و بستر اصلی اتفاقات و ماجراهای آن در ساختمان و مناسبات آن می‌گذرد و دوم این‌كه، محوریت قصه بر مبنای یك گروه شغلی و مناسبات حرفه‌ای آنها بنا شده است. در عین حال، ساختمان پزشكان شخصیت‌محور است و داستان‌های آن حول شخصیت اصلی یعنی دكتر افشار روایت می‌شود. این شخصیت محوری بعد عمیق‌تری هم دارد. به این معنا كه طنز ماجرا در نوع شخصیت‌ها و ویژگی‌های رفتاری آنها ریشه دارد كه در قصه می‌بینیم. به عبارت دیگر، خود ساختمان به عنوان شیء و لوكیشن اصلی، صنف پزشكی با رفتارشناسی خاص خود و شخصیت و پرسوناژهای درام به عنوان 3 عنصر اصلی نمایشی و كمیك در ساختمان پزشكان برجسته شده و ساختار كمدی سریال مبتنی بر آنها شكل گرفته است.
 
اگر بخواهیم فرم و شكل روایی ساختمان پزشكان را بازنمایی كنیم باید به ساختار اپیزودیك آن اشاره شود. این سویه اپیزودیك به واسطه تنوع سوژه و پیام‌های اجتماعی پنهان در آن صورت‌بندی شده و در نسبت با شخصیت‌های ثابتی كه در قصه می‌بینیم، وحدت و یگانگی آن حفظ شده است. از آنجا كه سوژه‌های قصه بیشتر پیام‌ها و مسائل اخلاقی، اجتماعی و خانوادگی هستند شخصیت اصلی آن یك دكتر روان‌شناس انتخاب شده تا بهانه منطقی و دراماتیك برای پرداختن به این مشكلات فراهم شود. تاكید قصه بر روان‌شناس بودن دكتر افشار و تمایز او از كتی به عنوان یك روانپزشك، مبتنی بر این تاویل هوشمندانه صورت گرفته است، هرچند به شكل تلویحی می‌تواند به برخی تصورات غلط و كلیشه‌ای در این‌باره كه در جامعه وجود دارد نیز دامن بزند. هم به دلیل جدایی دكتر افشار از همسر سابقش كتی ـ كه یكی روان‌شناس و دیگری روانپزشك است ـ و هم به واسطه شخصیت‌پردازی دكتر افشار با بازی بهنام تشكر احتمالا به این تصور دامن بزند كه روا‌‌ن‌شناسان خودشان بیش از دیگران مشكل دارند. از ابتدا هم می‌توان حدس زد كه این سریال نیز با اعتراض‌ها و انتقادات صنفی از جامعه پزشكی مواجه شود. و این یكی از دشواری‌های كار كمدی در ایران است.
واقعیت این است كه ساختمان پزشكان اگرچه یك طنز شخصیت‌محور و صنفی است، اما از حیث محتوایی می‌توان آن را موضوع محور نیز دانست. به این دلیل كه در هر قسمت یك سوژه و رفتار اجتماعی همچنین مسائل فردی و جمعی، دستمایه روایت قرار گرفته و همه اجزاء و عناصر درام در خدمت بازنمایی آن قرار می‌گیرند، مثلا بی‌اعتمادی زن و شوهر به هم، بی‌توجهی همسران به یكدیگر و فراموشی، بدبینی و سوءتفاهم، وسواس و... هركدام از این سوژه‌ها هم به واسطه نسبت نزدیك، عمیق و ملموسی كه با زندگی روزمره و مسائل عینی مخاطب دارند و هم به دلیل ارتباط موضوعی‌شان با روان‌شناسی یا مسائل پزشكی، در نسبتی هماهنگ و منطقی با ساختار كلی سریال قرار می‌گیرند. نویسندگان این مجموعه سعی كرده‌اند در بستر همین واقعیت‌های روزمره، قصه خود را روایت كنند و ظرفیت‌های كمدی و طنز ماجرا را نیز از دل همین موقعیت بیرون بكشند و پرورش دهند. این شیوه موجب می‌شود مخاطب هم از لحظات مفرح و كمیك سریال لذت ببرد و سرگرم شود و هم به واسطه همذات‌پنداری با سوژه و شخصیت‌ها احساس نزدیكی بیشتری با آن كند. ضمن این‌كه تلاش شده وجوه طنازانه سریال در نهایت به سویه راهبردی و فرآیند حل مساله پیوند بخورد و در نهایت مخاطب نه فقط از قصه لذت ببرد، بلكه راهكاری نیز برای حل مسائل خود بیابد. به همین دلیل شاید این مجموعه بهتر از برنامه‌های تركیبی و گفت‌وگومحور در حوزه‌های روان‌شناسی تاثیرگذار باشد و مخاطب را اقناع كند. به عبارت دیگر می‌توان نمونه‌ای كوچك از هنردرمانی را در ساختار روایی ساختمان پزشكان ردیابی كرد كه مسائل تلخ و بغرنج را با زبان طنز، هم به تصویر می‌كشد و روایت می‌كند و هم راه‌حل ارائه می‌دهد.
 
تركیب بازیگران ساختمان پزشكان نیز قابل تامل است و سعی شده از چینش تكراری و همیشگی در مجموعه‌های طنز استفاده نشود. درواقع یك نوع آشنایی‌زدایی در انتخاب بازیگران اتفاق افتاده كه تازگی بیشتری به این مجموعه داده است. بهنام تشكر به عنوان بازیگر نقش اول این مجموعه، هم برای مخاطبان چهره تازه‌ای است و هم شخصیت جدیدی در كمدی تلویزیونی ارائه كرده كه شباهت كمی به پرسوناژهای طنز تلویزیونی دارد. جدیت در چهره و صدا همراه ملاحت و شیرینی‌ای كه در رفتار و نوع بازی‌اش به چشم می‌خورد، شخصیت دكتر افشار را دوست‌داشتنی كرده است. از نریشن با صدای او در سویه جدی سریال، آنجا كه قرار است پیام و مفهوم اجتماعی ـ اخلاقی قصه به مخاطب منتقل شود استفاده شده است. در ضمن نویسندگان تلاش كرده‌اند با تركیبی متضاد در شخصیت‌پردازی، پارادوكس طنازانه‌ای خلق كنند كه ظرفیت كمیك بالایی داشته باشد. شخصیت جدی امید روحانی، هالوبودن منشی ساختمان با بازی شقایق دهقان و از آن طرف، شخصیت‌های بینابینی مثل بیژن بنفشه‌خواه و هومن برق‌نورد، تعادل خوبی در شخصیت‌پردازی به وجود آورده كه قابلیت روایت طنز را نیز در خود می‌پروراند. این توازن دراماتیك در شخصیت‌پردازی زنان مجموعه نیز رعایت شده است. به این معنی كه از یك سو شخصیت ساده منشی ساختمان را داریم و از سوی دیگر، شخصیت جدی و مقتدر كتی یا نازنین تا ناعدالتی جنسیتی نیز در این بازنمایی اتفاق نیفتد و مورد انتقاد قرار نگیرد. این توازن از آن طرف درباره شخصیت‌های مرد قصه نیز برقرار است تا تعادلی منطقی در این میان برقرار شود.
طنز سریال ساختمان پزشكان را در وضعیتی بین طنز كلامی و فانتزی می‌توان قرار داد كه البته كمدی شخصیت نیز در آن برجسته شده است؛ اما بیش از اینها باید نوعی طنز مفهومی را در این مجموعه جستجو كرد؛ یعنی ساختار كمیك قصه بیش از هر چیز مبتنی بر مفاهیم و مسائلی است كه دستمایه طنز قرار گرفته و نگاه نامتعارف و ساختارشكنانه به آنها كه خنده‌ای با تامل را برای مخاطب به همراه می‌آورد.
به عبارت دیگر در ساختمان پزشکان، با یك نوع كمدی اصلاحگرایانه مواجه هستیم كه نقد رفتارهای آدمی را در ماهیت درونی خود دارد و در كسوتی طنازانه ارائه می‌كند. ساختمان پزشكان، روایت و تصویر نامتعارفی از جامعه و انسان‌هایش به نمایش می‌گذارد، اما لحنی تلخ و توهین‌آمیز ندارد و می‌توان آن را به عنوان یك طنز اجتماعی مطرح كرد.
 
 

منبع: jamejamonline.ir/ سیدرضا صائمی
 




نوع مطلب : سروش صحت، پیمان قاسم خانی، مهراب قاسم خانی، شقایق دهقان، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 29 خرداد 1390
فرشاد نعیمی

«ساختمان پزشکان» به کارگردانی سروش صحت که این روزها از شبکه سوم سیما پخش می‌شود، توانسته جای خودش را میان مخاطبان باز کند.








فیلمنامه مناسب نخستین گام برای ساخت یک کمدی تلویزیونی موفق است که درباره این سریال نشان داد می‌توان با راه‌هایی غیر از استفاده از تکیه‌کلام‌های نخ نما و بازیگرانی که سال‌هاست در نقش‌هایشان تثبیت شده‌اند، هم مخاطب عام و هم تماشاگران سخت‌گیر را راضی نگه داشت.





برای همین در آخرین روزهای فیلمبرداری ساختمان پزشکان به سراغ پیمان قاسم‌خانی، سرپرست نویسندگان این سریال رفتیم تا از حال و هوای این طنز متفاوت شبانه بپرسیم.

امروز آخرین روز فیلمبرداری بود و دیشب تازه قسمت هفتم سریال پخش شد. این فاصله بین ضبط و پخش و عدم آگاهی از بازخورد‌های مردمی روی کیفیت متن تأثیری ندارد؟

این استفاده از بازخورد‌ها در کارهای روتین وجود دارد اما در کارهای قبلی‌ای که نوشتیم هم به این صورت پیش نمی‌رفتیم؛ یعنی همان موقعی که سریال را می‌نوشتیم سعی می‌کردیم کیفیت خوبی به متن‌ها بدهیم. بعد هم صبر می‌کردیم تا بازخورد تماشاچیان سریال را بگیریم. بازخورد تماشاچی‌ها قطعا تأثیراتی روی کیفیت کار دارد اما چیزی که سر ساختمان پزشکان جای خالی‌‌اش را خیلی حس کردم، روحیه‌ای بود که از پخش همزمان سریال می‌توانستیم بگیریم. در سریال‌هایی که فقط چند قسمت جلوتر از پخش حرکت می‌کردیم اگر چه فشار کاری بسیار بیشتر بود اما بچه‌ها با دیدن نقد و نظر‌های مردم، انرژی می‌گرفتند، ما هم متن‌هایمان را طبق موج و سلیقه مردم تصحیح می‌کردیم. چندین ماه است که از نتیجه مطمئن نیستیم و فرسایشی کار می‌کنیم. بعضی وقت‌ها سر یک صحنه قهقهه می‌زنیم اما نخستین دغدغه‌مان این است که نکند فقط خودمان داریم به این موقعیت می‌خندیم؛ نکند تماشاچی چنین واکنشی نداشته باشد.

 

سریال‌های طنز اخیر روی تکیه‌کلام به‌عنوان راهی برای مشخص شدن برد سریال خیلی حساب باز می‌کنند؛ خودتان هم در «پاورچین» تکیه‌کلام‌هایی را سر زبان‌ها انداختید اما چرا در ساختمان پزشکان از این تمهید استفاده نکردید؟
ما هیچ وقت در کارهایمان تکیه‌کلام ننوشتیم. اگر هم اتفاقی افتاده و دیالوگی شاخص شده است خود بازیگر‌ها این کار را کرده‌اند. حتی در همان سریال پاورچین ما یک بار برای جواد رضویان دیالوگ «من چیکاره بیدم» را نوشتیم و خودش با توجه به استقبال مردم این جمله را تکرار کرد. ما هیچ وقت جمله‌ای برای تکیه کلام شدن نمی‌نویسیم اما ممکن است بعضی‌ها واژه ها یا جمله ها این پتانسیل را داشته باشند و بازیگر از آنها استفاده کند.

خیلی‌ها اعتقاد دارند طنز ساختمان پزشکان یک طنز روشنفکری و بالای لیسانس است. نگران نبودید مخاطب عام کار را پس بزند؟

تیم ما یک جور نوشتن بلد است. همه نویسنده‌ها سبک کاری خودشان را دارند؛ مثلا قلم محسن طنابنده شیرینی خاصی دارد که من نمی‌توانم تقلیدش کنم. من اینطور می‌نویسم و نمی‌دانم این روش طنز لیسانس به بالا هست یا نه اما فکر هم نمی‌کنم که کمدی ساختمان پزشکان یک کمدی روشنفکرانه باشد. شاید چون آدم‌های اصلی این مجموعه طبقه تحصیل‌کرده جامعه هستند گویش‌هایشان مثل عوام نباشد اما داستان‌ها خیلی خانوادگی است و به جزئیات زندگی خانوادگی پرداخته‌ایم، نه مسائل پیچیده اجتماعی.

در بعضی قسمت‌ها، تعداد فلش‌بک‌ها خیلی زیاد است. آیا این فلش‌بک‌ها، به‌خاطر ضعف شخصیت‌پردازی است که باید یک جوری منطق داستان را درست از آب دربیاورید؟

این چیزی است که هر نویسنده برای خودش انتخاب می‌کند. مهراب قاسم‌خانی کشته مرده فلش‌بک است و به قول خودمان اگر ولش بکنید مدام فلش‌بک و فلش فوروارد می‌زند. ما یک شخصیت‌پردازی داشته‌ایم اما نحوه نشان دادن این شخصیت‌ها را نویسنده با رویکرد خودش انتخاب می‌کند. من هم یک تصحیح نهایی می‌کنم و اگر روند انتخابی نویسنده ‌آن قسمت، به درد کار خورد، متن را تحویل گروه کارگردانی می‌دهم.

سروش صحت خودش سال‌ها سابقه نویسندگی دارد. این باعث نمی‌شود که در حوزه کاری نویسنده‌ها اعمال نظر کند و به قول خودمان آشپز دو تا شود؟

او آدم منعطفی است. سر کار به هیچ عنوان حوزه‌هایمان با هم تداخل پیدا نمی‌کند. سروش کارگردان است و من سرپرست نویسندگان. من در کارگردانی او دخالت نمی‌کنم و سروش در متن‌ها دست نمی‌برد. نکته جالب اینکه خود سروش هم در گروه نویسندگان هست و‌ آن قسمت‌هایی که متن را خودش باید بنویسد سیناپس را صفحه به صفحه با من چک می‌کند و جاهایی که از او خواهش می‌کنم متن را تغییر دهد از همه نویسنده‌ها زودتر قبول می‌کند. تنها تفاوتی که برای سروش قائلم این است که چون می‌دانم متنی را که نوشته قبلا در مغزش بازسازی کرده است، به او می‌گویم این سکانس روی کاغذ با مزه نیست، اما اگر خودت آن را سکانس با مزه‌ای دیده‌ای مشکلی نیست.

این سؤال را باید از کارگردان بپرسم اما نظر خودتان را هم می‌خواهم بدانم؛ استفاده کردن از بازیگرانی که اغلبشان کمدین‌های تلویزیونی نیستند، شما را نگران نمی‌کرد؟

ما دوست داریم به هر وسیله‌ای که شده تماشاگر، کار را ببیند. اگر ببینیم برای بازیگر طنز تلویزیونی، نقش خوبی داریم و می‌توانیم با او شخصیتی جدید‌تر، جذاب‌تر و به دور از کلیشه‌های قبلی خود آن بازیگر نشان دهیم، حتما از او دعوت می‌کنیم، منتها می‌خواستیم کارمان یک کمی متفاوت باشد. نظر همه ما این بود که چهره‌های طنز تلویزیونی تکراری شده‌اند. بقیه بچه‌ها قبلا امتحان‌شان را پس داده بودند. خیلی‌ها به ما می‌گفتند که شاید بهنام تشکر برای نقش اول این مجموعه انتخاب خوبی نباشد اما الان که چند قسمت پخش شده و بازخوردهای مردمی را می‌بینیم، خیلی خوشحالیم که از همان ابتدا انتخاب درستی کرده‌ایم.

یک نکته در ساختمان پزشکان به چشم می‌خورد و آن شوخی با صداها و موسیقی کلام است؛ اتفاقی که در متن‌هایی که شما نوشته‌اید کمتر دیده‌ایم. در ساختمان پزشکان برای این نوع شوخی حساب جدایی باز کردید؟

من همیشه در فیلمنامه‌ها به صدا توجه می‌کنم؛ یعنی به غیر از شوخی با تصویر و دیالوگ، با صداهای خارج از کادر هم شوخی می‌کنم. این نگاهی نیست که من سر ساختمان پزشکان به آن رسیده باشم. همیشه مشغول سر و کله زدن با نویسنده‌ها هستم. بنابراین کمتر می‌رسم سر صحنه بروم برای همین خیلی از شوخی‌های صوتی تلف می‌شوند. بعضی از کارگردان‌ها به شوخی‌های صوتی توجه می‌کنند و برخی دیگر از کنار آن می‌گذرند. به غیر شوخی، موسیقی در دیالوگ‌ها برای من مهم است. بعضی وقت‌ها یک جمله را چندین بار می‌خوانم و کلمه‌ها را بالا و پایین می‌کنم تا خودم از شنیدن این جمله‌ها احساس خوبی داشته باشم. سر بعضی کارها، بازیگر با هدایت کارگردان هر چیزی که دلش می‌خواهد می‌گوید اما ریتم، اندازه و موسیقی دیالوگ همیشه برایم مهم است.

یکی از ویژگی‌های طنز‌های شبانه، استفاده از بازیگرهای مهمان برای متنوع کردن فضا و گفتن قصه‌های جدید است، اما در این چند قسمت بازیگر‌های مهمان با کارکرد ویژه‌ای دیده نشده اند
.

بودجه‌‌ این کار خیلی پایین است؛ حتی با سریال‌های آپارتمانی دیگر هم نمی‌توان مقایسه‌اش کرد. تعداد قسمت‌هایش هم 55تاست و با این برآورد، بضاعت اینکه از بازیگرهای مهمان بیشتری استفاده کنیم را نداشتیم. اگر می‌دانستیم دستمان از لحاظ مالی باز است، داستان‌های جالب تری با مهمان‌هایمان می‌ساختیم و حتی برای سایه‌ای که از پشت پنجره رد می‌شود برنامه‌ریزی می‌کردیم؛ اما نشد. البته چند بازیگر مهمان خوب و بامزه در راه هستند. همین تعداد مهمانی هم که داریم دوستانی هستند که به ما لطف داشتند و در دستمزدشان به ما تخفیف دادند.

بعد از اصلاحیه معاونت سیما و اجبار گروه به اضافه کردن یک پزشک اخلاق گرای نمادین، چطور این ایده را در دل کار هضم کردید تا از کار بیرون نزند؟ از آن مهم‌تر سیروس ابراهیم زاده چطور حاضر شد این نقش را بر عهده بگیرد؟

از ما خواستند که این اتفاق بیفتد. طبیعی است که آدم تا یک جایی مقاومت می‌کند و می‌گوید کار لطمه می‌خورد اما نمی‌شود با خودخواهی نتیجه زحمات همه را به هدر بدهی. تو نمی‌توانی الکی فشار بیاوری چون نهایتا کار پخش نمی‌شود. ما تلاشمان را کردیم تا این اصلاحات را به بهترین شکل وارد بکنیم. به‌نظر می‌آید سکانس معرفی دکتر هم سکانس بدی نشد. خود سیروس ابراهیم‌زاده هم آدمی نیست که یک نقش خنثی و تخت را قبول کند و ما در قسمت‌های بعدی، با همین دکتر خوب و باشخصیت هم شوخی‌هایی خواهیم کرد. البته آدم خوب، کمدی ندارد و ما یک شیطنت‌هایی کرده‌ایم که دکتر بامزه‌تر شود. نقش دکتر را طوری نوشته‌ام که خودم از شخصیتش خوشم بیاید وگرنه نمی‌توانستم وجودش را در متن تحمل کنم.

یک جایی بیژن بنفشه‌خواه می‌گوید: «رسانه ملی با این همه مخاطب!» لحن او به وضوح برداشتی کاملا برعکس را به مخاطب می‌دهد. این مین‌گذاری‌ها در لحن را چطور با کارگردان هماهنگ می‌کنید؟

این تکه مال خود سروش صحت است و مین‌گذاری‌های عمده را هم خودش انجام می‌دهد. قسمت‌های انتقادی‌تر و تند و تیز‌تر را خودش می‌نویسد. چیزی که من در همین 6-5 قسمت دیده‌ام این است که با ما باز، برخورد می‌شود و تلویزیون با ما کنار آمده است. یک سری شوخی‌هایی بود که فکر می‌کردم ممکن است مشکلی پیش بیاورد اما با ما مدارا شد و شوخی‌ها حذف نشدند.

همانطور که خودتان می‌گویید فضا باز‌تر است. اگر فاصله ضبط و پخش کم بود، از خوراک‌های خبری استفاده می‌کردید؟

الان که دارم فکر می‌کنم در این همه سال یادم نمی‌آید مباحث روز را داخل کرده باشیم. خشایار الوند این سبک را دوست دارد، اما من این‌طور کار نمی‌کنم و اگر پخش همزمان هم بود مطمئنا اتفاق خیلی عمده‌ای نمی‌افتاد و متن‌ها تغییر چندانی نمی‌کردند.





نوع مطلب : سروش صحت، پیمان قاسم خانی، مهراب قاسم خانی، علیرضا ناظرفصیحی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 28 خرداد 1390
فرشاد نعیمی


( کل صفحات : 8 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic